วันที่ 22 พฤศจิกายน 2569 สวนดุสิตโพล มหาวิทยาลัยสวนดุสิต เปิดเผยผลสำรวจความคิดเห็นประชาชนทั่วประเทศ เรื่อง “สารพิษปนเปื้อนในแม่น้ำ” จากกลุ่มตัวอย่าง 1,193 คน สำรวจทั้งทางออนไลน์และภาคสนาม ระหว่างวันที่ 17–20 พฤศจิกายน 2569 พบว่าปัญหาสารพิษในแหล่งน้ำกำลังสร้างความกังวลต่อความปลอดภัยของอาหาร น้ำดื่ม และสุขภาพในระยะยาว ขณะเดียวกัน ผู้ตอบแบบสำรวจส่วนใหญ่ยังขาดความเชื่อมั่นต่อการแก้ไขปัญหาของรัฐบาล
ผลสำรวจเรื่องระดับความกังวล พบว่า กลุ่มตัวอย่าง 46.94% ระบุว่ากังวลมาก และ 42.25% ค่อนข้างกังวล รวมเป็น 89.19% ขณะที่ 8.71% ไม่ค่อยกังวล และ 2.10% ไม่กังวลเลย
เมื่อสอบถามถึงประเด็นที่กังวลมากที่สุด พบว่า 76.78% ห่วงสารพิษตกค้างในอาหาร เช่น ปลา ผัก และข้าว รองลงมา 75.69% กังวลเรื่องความปลอดภัยของน้ำประปาและน้ำดื่ม ส่วน 69.82% ห่วงสารพิษสะสมในร่างกาย ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพในระยะยาว
ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนว่า ความกังวลของผู้ตอบแบบสำรวจไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะคุณภาพน้ำในแม่น้ำ แต่ขยายไปถึงความปลอดภัยของอาหารและน้ำที่ใช้บริโภคในชีวิตประจำวัน
ผลสำรวจด้านความเชื่อมั่นต่อความสามารถของรัฐบาลในการแก้ปัญหาสารพิษปนเปื้อนในแม่น้ำ พบว่า 44.01% ไม่ค่อยเชื่อมั่น และ 41.91% ไม่เชื่อมั่นเลย รวมเป็น 85.92% ส่วนผู้ที่ค่อนข้างเชื่อมั่นมี 10.90% และเชื่อมั่นมากเพียง 3.18%
สำหรับอุปสรรคในการแก้ปัญหา ผู้ตอบแบบสำรวจ 74.35% มองว่าการบังคับใช้กฎหมายไม่จริงจังและอาจมีผลประโยชน์ทับซ้อน ขณะที่ 71.84% เห็นว่าหน่วยงานรัฐแก้ไขปัญหาล่าช้า และ 67.39% มองว่ายังขาดการตรวจสอบและเปิดเผยข้อมูลอย่างต่อเนื่อง
เมื่อถามถึงสิ่งที่ต้องการให้รัฐบาลเร่งดำเนินการ พบว่า 72.42% ต้องการให้ตรวจสอบคุณภาพน้ำและอาหาร พร้อมเปิดเผยผลตรวจให้ประชาชนรับทราบ รองลงมา 71.17% ต้องการให้จัดทำแผนฟื้นฟูแม่น้ำและระบบนิเวศระยะยาว และ 65.05% เห็นว่าควรเร่งเจรจากับประเทศที่เกี่ยวข้อง เพื่อแก้ไขปัญหามลพิษข้ามพรมแดน ผลสำรวจจึงสะท้อนความต้องการข้อมูลที่ชัดเจน ตรวจสอบได้ และมาตรการแก้ไขที่ครอบคลุมทั้งการดูแลความปลอดภัยในปัจจุบันและการฟื้นฟูแหล่งน้ำในระยะยาว
ดร.พรพรรณ บัวทอง ประธานสวนดุสิตโพล มหาวิทยาลัยสวนดุสิต ให้ความเห็นว่า ปัญหาสารพิษปนเปื้อนกำลังสร้างความกังวลต่อความปลอดภัยของอาหาร น้ำดื่ม และสุขภาพประชาชน โดยเฉพาะความเชื่อมั่นต่อความสามารถของรัฐบาลในการแก้ไขปัญหาที่ยังอยู่ในระดับต่ำ จึงเสนอให้รัฐบาลเร่งตรวจสอบและเปิดเผยข้อมูลอย่างโปร่งใส บังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจัง และแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุ เพื่อป้องกันผลกระทบต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อม
ด้าน ดร.พรธิดา เทพประสิทธิ์ ผู้อำนวยการศูนย์สิ่งแวดล้อม คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยสวนดุสิต ระบุว่า ปัญหาสารพิษปนเปื้อนในแหล่งน้ำภาคเหนือและลุ่มน้ำระหว่างประเทศ ไม่ได้ส่งผลเฉพาะด้านสิ่งแวดล้อม แต่ยังเกี่ยวข้องกับห่วงโซ่อาหาร ความปลอดภัยของน้ำดื่ม และสุขภาพในระยะยาว การแก้ไขปัญหาจึงต้องดำเนินการทั้งมาตรการเร่งด่วนและแผนระยะยาว ตั้งแต่การดูแลผู้ได้รับผลกระทบด้านสุขภาพ การเยียวยาเกษตรกรและชาวประมง ไปจนถึงการฟื้นฟูระบบนิเวศลุ่มน้ำ พร้อมเสนอให้นำหลัก “ผู้ก่อมลพิษเป็นผู้จ่าย” (Polluter Pays Principle) มาใช้ประกอบการจัดการปัญหา โดยให้ผู้ก่อมลพิษรับผิดชอบค่าใช้จ่ายในการฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม และพัฒนาระบบบริหารจัดการที่ตรวจสอบได้





