วันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 นายพริษฐ์ วัชรสินธุ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ รองหัวหน้าพรรคประชาชน และประธานคณะกรรมการประสานงานพรรคร่วมฝ่ายค้าน (วิปฝ่ายค้าน) กล่าวถึงกรณีร่างพระราชบัญญัติยกเลิกคำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับที่ 41 ซึ่งภาคประชาชนร่วมรณรงค์เข้าชื่อสนับสนุนกว่า 59,000 คน แต่ไม่ได้รับการวินิจฉัยให้ดำเนินการเข้าชื่อเสนอกฎหมายตามขั้นตอน โดยยืนยันว่าพรรคประชาชนไม่เห็นด้วยกับคำวินิจฉัยดังกล่าว และต้องการให้ฝ่ายรัฐสภาทบทวนเพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชนใช้สิทธิเสนอกฎหมายตามที่รัฐธรรมนูญรับรอง

นายพริษฐ์กล่าวถึงการนัดรวมตัวของภาคประชาชนบริเวณหน้าอาคารรัฐสภาในช่วงเย็นวันนี้ว่า ร่างกฎหมายดังกล่าวเป็นความพยายามของประชาชนที่ต้องการทบทวนกฎหมายซึ่งมีที่มาจากเหตุการณ์ทางการเมืองในอดีต โดยเฉพาะบทบัญญัติที่เกี่ยวข้องกับสิทธิและเสรีภาพในการแสดงออก

“พริษฐ์” ไม่เห็นด้วยกับคำวินิจฉัย ชี้ร่างเกี่ยวข้องกับสิทธิเสรีภาพ

นายพริษฐ์ระบุว่า จากการพิจารณาเนื้อหาร่างกฎหมายและเหตุผลในคำวินิจฉัยที่ไม่อนุญาตให้ดำเนินการเข้าชื่อเสนอร่างต่อสภา พรรคประชาชนเห็นว่าเป็นการตีความขอบเขตสิทธิของประชาชนในการเสนอกฎหมายที่แคบเกินไป

โดยคำวินิจฉัยดังกล่าวให้เหตุผลว่า ร่างพระราชบัญญัติยกเลิกคำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับที่ 41 ไม่อยู่ในขอบเขตกฎหมายที่ประชาชนสามารถเข้าชื่อเสนอได้ตามรัฐธรรมนูญ หมวด 3 ว่าด้วยสิทธิและเสรีภาพของปวงชนชาวไทย และหมวด 5 ว่าด้วยหน้าที่ของรัฐ

อย่างไรก็ตาม นายพริษฐ์เห็นว่าเนื้อหาของร่างกฎหมายมีความเกี่ยวข้องกับสิทธิและเสรีภาพของประชาชนโดยตรง จึงควรเปิดโอกาสให้เข้าสู่กระบวนการพิจารณาตามขั้นตอนของรัฐสภา

ร่างลบมรดก 6 ตุลา มุ่งยกเลิกคำสั่งคณะปฏิรูปฯ ฉบับที่ 41

สำหรับร่างพระราชบัญญัติที่เป็นประเด็น มีวัตถุประสงค์เพื่อยกเลิกคำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับที่ 41 ซึ่งออกภายหลังเหตุการณ์รัฐประหารเมื่อปี 2519 และมีผลต่อการปรับบทกำหนดโทษความผิดบางประเภทในประมวลกฎหมายอาญา

สาระสำคัญของข้อเสนอภาคประชาชนคือการทบทวนและปรับลดอัตราโทษในความผิดบางฐาน ให้กลับไปใกล้เคียงกับอัตราที่ใช้ก่อนมีคำสั่งดังกล่าว เช่น ความผิดเกี่ยวกับการหมิ่นประมาท การดูหมิ่นเจ้าพนักงาน และความผิดเกี่ยวกับการแสดงออกบางประเภท

ผู้เสนอร่างเห็นว่าบทกำหนดโทษทางอาญาที่มีที่มาจากคำสั่งในยุคดังกล่าวควรได้รับการทบทวนให้สอดคล้องกับหลักสิทธิและเสรีภาพในระบอบประชาธิปไตย

ทั้งนี้ การเสนอร่างกฎหมายเป็นเพียงขั้นตอนเริ่มต้นของกระบวนการนิติบัญญัติ ยังไม่ใช่การแก้ไขหรือยกเลิกกฎหมายที่มีผลใช้บังคับในปัจจุบัน

ภาคประชาชนร่วมลงชื่อกว่า 59,000 คน ฝ่ายค้านขอให้สภาพิจารณาใหม่

นายพริษฐ์กล่าวว่า ขณะนี้ภาคประชาชนรวบรวมรายชื่อผู้สนับสนุนร่างกฎหมายแล้วประมาณ 59,000 คน สะท้อนความต้องการมีส่วนร่วมในการเสนอแนวทางแก้ไขกฎหมายของประเทศ

พรรคประชาชนจึงเรียกร้องให้ฝ่ายประธานสภาผู้แทนราษฎรทบทวนคำวินิจฉัย เพื่อเปิดทางให้ภาคประชาชนสามารถดำเนินการเสนอร่างกฎหมายได้ตามสิทธิที่รัฐธรรมนูญรับรอง

นายพริษฐ์ย้ำว่า สิทธิในการเสนอกฎหมายเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานที่สำคัญในระบอบประชาธิปไตย เพราะเปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมกำหนดว่ากฎหมายของประเทศควรได้รับการปรับปรุงหรือเปลี่ยนแปลงอย่างไร

อย่างไรก็ตาม รัฐธรรมนูญมาตรา 133 (3) กำหนดให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่น้อยกว่า 10,000 คน สามารถเข้าชื่อเสนอร่างพระราชบัญญัติได้เฉพาะเรื่องที่มีหลักการเกี่ยวข้องกับหมวด 3 ว่าด้วยสิทธิและเสรีภาพ หรือหมวด 5 ว่าด้วยหน้าที่ของรัฐ จึงเป็นประเด็นที่ทั้งสองฝ่ายมีความเห็นแตกต่างกันในการตีความและใช้หลักเกณฑ์ดังกล่าว

สำนักงานเลขาธิการสภาฯ แจงร่างไม่เข้าเกณฑ์ พร้อมช่วยปรับแก้

ก่อนหน้านี้ เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน นายศิโรจน์ แพทย์พันธุ์ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ชี้แจงว่า การดำเนินการที่เป็นประเด็นยังอยู่ในขั้นตอนตรวจสอบร่างกฎหมายของผู้ริเริ่มเสนอจำนวน 26 คน ไม่ใช่การนำรายชื่อผู้สนับสนุนเกือบ 60,000 คนเข้าสู่กระบวนการพิจารณาแล้วถูกลงมติปฏิเสธ

สำนักงานเลขาธิการสภาฯ ระบุว่า ร่างดังกล่าวมีเนื้อหาสำคัญเป็นการแก้ไขอัตราโทษตามประมวลกฎหมายอาญา ซึ่งฝ่ายสำนักงานเห็นว่าไม่สอดคล้องกับชื่อและหลักการของร่าง รวมถึงไม่เข้าเงื่อนไขการเสนอร่างกฎหมายโดยประชาชนตามรัฐธรรมนูญหมวด 3 และหมวด 5

นอกจากนี้ สำนักงานเลขาธิการสภาฯ ชี้แจงว่า ได้ประสานให้กลุ่มผู้ริเริ่มเสนอร่างปรับปรุงรายละเอียดก่อนหน้านี้แล้ว แต่กลุ่มผู้เสนอประสงค์จะยืนยันร่างเดิม จึงนำเข้าสู่ขั้นตอนวินิจฉัยตามกฎหมาย

สำหรับผู้พิจารณาวินิจฉัย สำนักงานเลขาธิการสภาฯ ระบุว่า เป็นนายเลิศศักดิ์ พัฒนชัยกุล รองประธานสภาผู้แทนราษฎรคนที่สอง ซึ่งได้รับมอบหมายจากประธานสภาผู้แทนราษฎร ไม่ใช่นายโสภณ ซารัมย์ เป็นผู้วินิจฉัยด้วยตนเอง

ฝ่ายสำนักงานยืนยันว่า ยังสามารถปรับแก้และยื่นร่างใหม่ได้ โดยพร้อมให้คำปรึกษาด้านการยกร่างและขั้นตอนทางกฎหมาย เพื่อไม่ให้ความตั้งใจของประชาชนสูญเปล่า

จับตาการรวมตัวหน้ารัฐสภา เรียกร้องทบทวนสิทธิเสนอกฎหมาย

สำหรับความเคลื่อนไหวในช่วงเย็นวันที่ 10 พฤศจิกายน ภาคประชาชนเตรียมรวมตัวบริเวณหน้าอาคารรัฐสภา เพื่อแสดงจุดยืนต่อคำวินิจฉัยและเรียกร้องให้เปิดทางนำเสนอร่างพระราชบัญญัติยกเลิกคำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับที่ 41

นายพริษฐ์ยืนยันว่าพรรคประชาชนสนับสนุนการใช้สิทธิของประชาชนในการเสนอร่างกฎหมาย และเห็นว่าการมีส่วนร่วมในกระบวนการนิติบัญญัติเป็นกลไกสำคัญของระบอบประชาธิปไตย

ขณะที่สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรแสดงความพร้อมรับฟังความคิดเห็นและให้คำปรึกษาแก่ตัวแทนผู้ริเริ่มเสนอร่าง เพื่อหาทางดำเนินการตามข้อกำหนดของกฎหมาย

ทั้งนี้ ประเด็นดังกล่าวยังเป็นข้อโต้แย้งเกี่ยวกับการตีความสิทธิเข้าชื่อเสนอกฎหมายของประชาชน โดยยังต้องติดตามว่าฝ่ายรัฐสภาจะมีการทบทวนคำวินิจฉัยหรือกลุ่มผู้ริเริ่มจะปรับแก้ร่างกฎหมายเพื่อยื่นเข้าสู่กระบวนการอีกครั้งหรือไม่