กลั้นจามแบบไหนที่ควรหลีกเลี่ยง?

วิธีที่ควรหลีกเลี่ยงมากที่สุดคือการใช้นิ้วบีบรูจมูก พร้อมเม้มปากแน่นขณะที่กำลังจะจาม เพราะแรงดันซึ่งปกติควรออกทางจมูกและปากอาจย้อนกลับไปยังหูชั้นกลาง ไซนัส ลำคอ และเนื้อเยื่อรอบศีรษะ

หน่วยงาน Healthdirect Australia ระบุว่า การจามโดยปิดปากหรือพยายามหยุดจามอาจเพิ่มแรงดันภายในร่างกาย และมีรายงานการบาดเจ็บบริเวณคอ กล้ามเนื้อ ซี่โครง และเนื้อเยื่อในลำคอ แม้ภาวะแทรกซ้อนรุนแรงจะเกิดขึ้นได้น้อยก็ตาม healthdirect

5 วิธีรับมือเมื่ออยากจามในที่สาธารณะ

1. ใช้กระดาษทิชชูปิดจมูกและปาก

เมื่อเริ่มรู้สึกคันหรือระคายจมูก ให้เตรียมทิชชูปิดจมูกและปากอย่างพอดี แล้วปล่อยให้จามออกมาตามธรรมชาติ ไม่ต้องบีบจมูกหรือเม้มปากแน่น

หลังใช้แล้วควรทิ้งทิชชูลงถังขยะทันที ไม่วางไว้บนโต๊ะหรือเก็บกลับเข้ากระเป๋า เพราะละอองจากการจามอาจมีเชื้อโรคปนเปื้อนอยู่

2. ไม่มีทิชชู ให้จามใส่ข้อพับแขน

หากหยิบทิชชูไม่ทัน ควรหันหน้าออกจากผู้อื่น แล้วจามใส่บริเวณข้อพับแขนด้านใน ไม่ควรใช้ฝ่ามือปิด เพราะมืออาจนำเชื้อไปติดโทรศัพท์ ลูกบิดประตู ราวจับ หรือสิ่งของที่ใช้ร่วมกับผู้อื่น

ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐฯ หรือ CDC แนะนำให้ใช้ทิชชูหรือข้อพับแขนปิดจมูกและปากขณะไอหรือจาม เพื่อลดการแพร่กระจายของเชื้อในระบบทางเดินหายใจ CDC

3. เว้นระยะและหันออกจากคนรอบข้าง

หากพอมีเวลา ให้ถอยออกจากกลุ่มคน หันหน้าไปยังพื้นที่ว่าง และหลีกเลี่ยงการจามตรงหน้าอาหาร เครื่องดื่ม หรือของใช้ส่วนกลาง

หากมีน้ำมูก ไอ เจ็บคอ หรือสงสัยว่ากำลังป่วย การสวมหน้ากากเมื่ออยู่ใกล้ผู้อื่นและลดการใกล้ชิดจะช่วยลดการแพร่เชื้อได้ แต่ยังควรใช้ทิชชูหรือข้อพับแขนช่วยปิดขณะจามด้วย

4. ล้างมือหลังจามหรือสัมผัสน้ำมูก

หลังจาม สั่งน้ำมูก หรือทิ้งทิชชู ควรล้างมือด้วยสบู่และน้ำอย่างน้อย 20 วินาที หากไม่สะดวก ให้ใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดมือที่มีแอลกอฮอล์อย่างน้อย 60%

ควรหลีกเลี่ยงการขยี้ตา จับจมูก หรือสัมผัสปากก่อนทำความสะอาดมือ เพราะเชื้อโรคสามารถแพร่ผ่านมือและพื้นผิวที่มีการสัมผัสร่วมกันได้ CDC

5. สังเกตและลดสิ่งกระตุ้นให้จาม

หากจามบ่อยโดยเฉพาะเมื่ออยู่ในห้องแอร์ ทำความสะอาดบ้าน หรือสัมผัสฝุ่น ควัน น้ำหอม และละอองเกสร ควรพยายามออกห่างจากสิ่งกระตุ้น เปิดให้อากาศถ่ายเท และทำความสะอาดบริเวณที่มีฝุ่นสะสม

ผู้ที่จามร่วมกับคันจมูก น้ำมูกใส คัดจมูก และคันตาบ่อย อาจมีภาวะภูมิแพ้ ไม่ควรซื้อยาหรือใช้ยาพ่นจมูกต่อเนื่องเองโดยไม่ขอคำแนะนำจากแพทย์หรือเภสัชกร โดยเฉพาะเมื่ออาการรบกวนการนอน การเรียน หรือการทำงาน

หากจามออกมาแล้วเสียงดัง ควรทำอย่างไร?

เสียงจามของแต่ละคนแตกต่างกัน ไม่จำเป็นต้องฝืนกลั้นเพื่อให้เสียงเงียบที่สุด สามารถลดความรบกวนด้วยการหันออกจากผู้อื่น ใช้ทิชชูหรือข้อพับแขนปิด และกล่าวขอโทษสั้น ๆ หลังจาม

ไม่ควรกดจมูกแรง ๆ หรือพยายามหยุดลมหายใจในช่วงที่การจามกำลังเกิดขึ้น เพราะเป้าหมายที่สำคัญกว่าการลดเสียง คือการเปิดทางให้แรงดันระบายออกโดยไม่แพร่ละอองไปยังคนรอบข้าง

อาการใดควรพบแพทย์หลังกลั้นจาม?

ควรเข้ารับการตรวจหากหลังกั้นจามแล้วเกิดอาการต่อไปนี้

  • ปวดหูรุนแรง หูอื้อ หรือการได้ยินลดลงทันที
  • เจ็บคอหรือเจ็บหน้าอกรุนแรง
  • กลืนลำบาก พูดลำบาก หรือหายใจไม่สะดวก
  • คอหรือใบหน้าบวมผิดปกติ
  • มีเลือดออกจากหูหรือจมูกไม่หยุด
  • เวียนศีรษะมาก หมดสติ หรือมีอาการทางระบบประสาท
  • รู้สึกหรือได้ยินเสียงดังผิดปกติภายในคอขณะกลั้นจาม

หากมีอาการหายใจลำบาก แน่นหน้าอก หรือบวมบริเวณใบหน้าและลำคอ ควรขอความช่วยเหลือทางการแพทย์ทันที ส่วนผู้ที่จามต่อเนื่อง มีไข้ หรือรู้สึกไม่สบายมาก ควรพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุ healthdirect

การจามไม่ใช่พฤติกรรมที่ต้องรู้สึกอาย สิ่งสำคัญคือไม่บีบจมูกและปิดปากเพื่อฝืนกลั้น แต่ควรปล่อยให้จามออกมาอย่างถูกวิธี ปิดด้วยทิชชูหรือข้อพับแขน หันออกจากผู้อื่น และทำความสะอาดมือทุกครั้ง