หาชมยาก! ยุโรปเงยหน้ามองฟ้า ชมสุริยุปราคาเต็มดวง

วันที่ 13 ส.ค.69 - สุริยุปราคาเต็มดวงสร้างภาพตระการตาเหนือท้องฟ้าฝั่งยุโรปและมหาสมุทรแอตแลนติก เมื่อวันที่ 12 สิงหาคม 2569 ผู้คนในหลายประเทศเฝ้าชมเงาดวงจันทร์เคลื่อนบดบังดวงอาทิตย์ ขณะที่พื้นที่ในแนวคราสเต็มดวงตั้งแต่กรีนแลนด์ ไอซ์แลนด์ ไปจนถึงสเปนและบางส่วนของโปรตุเกส ได้สัมผัสช่วงเวลากลางวันเปลี่ยนเป็นความมืดชั่วขณะ

หนึ่งในภาพที่ได้รับความสนใจมากที่สุดเกิดขึ้นใน สเปน ซึ่งสุริยุปราคาครั้งนี้เกิดขึ้นในช่วงเย็น ขณะที่ดวงอาทิตย์ลดระดับเข้าใกล้ขอบฟ้า ทำให้ผู้สังเกตการณ์บางพื้นที่ได้เห็นภาพหายากของ สุริยุปราคาเต็มดวงใกล้ช่วงพระอาทิตย์ตก แนวคราสพาดผ่านพื้นที่ตอนเหนือของประเทศ ก่อนสิ้นสุดบริเวณคาบสมุทรไอบีเรีย โดยสเปนเข้าสู่ช่วงคราสเต็มดวงตั้งแต่เวลาประมาณ 20.26 น. ตามเวลาท้องถิ่นในพื้นที่แรก ๆ ก่อนเคลื่อนผ่านไปยังพื้นที่อื่น

NASA ระบุว่า สุริยุปราคาเต็มดวงเกิดขึ้นเมื่อดวงจันทร์โคจรมาอยู่ระหว่างโลกกับดวงอาทิตย์ในตำแหน่งที่เหมาะสม จนบังดวงอาทิตย์ทั้งหมดสำหรับผู้สังเกตการณ์ที่อยู่ภายในแนวเงามืด หรือ Path of Totality ส่งผลให้ท้องฟ้ามืดลงอย่างรวดเร็ว และสามารถมองเห็น คอโรนา (Corona) หรือบรรยากาศชั้นนอกของดวงอาทิตย์ที่ปกติถูกแสงจ้าของดวงอาทิตย์บดบัง

เส้นทางคราสเต็มดวงครั้งนี้พาดผ่านพื้นที่ตอนเหนือของรัสเซีย มหาสมุทรอาร์กติก กรีนแลนด์ ไอซ์แลนด์ มหาสมุทรแอตแลนติก ก่อนเข้าสู่ตอนเหนือของสเปน และพื้นที่ขนาดเล็กทางตะวันออกเฉียงเหนือของโปรตุเกส ส่วนพื้นที่อื่นของยุโรป รวมถึงแคนาดา ตอนเหนือของสหรัฐฯ และแอฟริกาตะวันตกเฉียงเหนือ สามารถมองเห็นเป็น สุริยุปราคาบางส่วน

อีกหนึ่งไฮไลต์สำคัญเกิดขึ้นในช่วงไม่กี่วินาทีก่อนและหลังคราสเต็มดวง เมื่อแสงอาทิตย์ส่วนสุดท้ายลอดผ่านภูมิประเทศบนพื้นผิวดวงจันทร์ เกิดเป็นจุดสว่างเรียงตามขอบที่เรียกว่า “ลูกปัดเบลีย์” (Baily's Beads)

จากนั้น เมื่อเหลือแสงอาทิตย์เพียงจุดเดียว จะเกิดภาพคล้ายอัญมณีส่องประกายอยู่บนวงแหวน เรียกว่า “วงแหวนเพชร” (Diamond Ring) ก่อนดวงอาทิตย์ถูกบดบังทั้งหมด และเผยให้เห็นคอโรนาสีขาวจางล้อมรอบเงาดำของดวงจันทร์

ความพิเศษของสุริยุปราคาเต็มดวงเกิดจากสัดส่วนที่ลงตัวอย่างมาก เมื่อดวงอาทิตย์มีเส้นผ่านศูนย์กลางใหญ่กว่าดวงจันทร์ประมาณ 400 เท่า แต่ก็อยู่ห่างจากโลกมากกว่าดวงจันทร์ประมาณ 400 เท่า เช่นกัน ทำให้เมื่อมองจากโลก วัตถุทั้งสองมีขนาดปรากฏใกล้เคียงกัน จนดวงจันทร์สามารถบดบังดวงอาทิตย์ได้เกือบพอดี

เหตุการณ์วันที่ 12 สิงหาคม 2569 เป็นจุดเริ่มต้นของช่วงเวลาที่น่าจับตาสำหรับนักดาราศาสตร์และนักล่าคราสในยุโรป เพราะจะมีสุริยุปราคาครั้งสำคัญเกิดขึ้นต่อเนื่องอีก 2 ปี ได้แก่ วันที่ 2 สิงหาคม 2570 จะเกิดสุริยุปราคาเต็มดวง แนวคราสพาดผ่านสเปน แอฟริกาเหนือ และตะวันออกกลาง โดยสุริยุปราคาครั้งนี้โดดเด่นจากช่วงคราสเต็มดวงที่ยาวกว่า 6 นาทีในบางพื้นที่  และวันที่ 26 มกราคม 2571 จะเกิดสุริยุปราคาวงแหวน หรือ Annular Solar Eclipse แนวคราสพาดผ่านโปรตุเกสและสเปน ซึ่งผู้สังเกตการณ์ในแนวคราสจะเห็นขอบดวงอาทิตย์สว่างล้อมดวงจันทร์คล้าย “วงแหวนไฟ”