วันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 สำนักข่าวต่างประเทศรายงานว่า สภาผู้แทนราษฎรสหรัฐอเมริกาลงมติด้วยคะแนนเสียง 211 ต่อ 204 เสียง เห็นชอบให้ส่งญัตติถอดถอนนายพีท เฮกเซธ (Pete Hegseth) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ กลับไปยังคณะกรรมาธิการตุลาการของสภาผู้แทนราษฎร ส่งผลให้ความพยายามถอดถอนรัฐมนตรีกลาโหมจากกรณีการทำสงครามกับอิหร่านและข้อกล่าวหาใช้อำนาจโดยมิชอบต้องหยุดชะงักลงในสมัยประชุมปัจจุบัน

ญัตติดังกล่าวเสนอโดยนายโธมัส แมสซี (Thomas Massie) สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากรัฐเคนทักกี้ สังกัดพรรครีพับลิกัน ซึ่งยื่นข้อกล่าวหารวม 8 ข้อ โดยประเด็นสำคัญเกี่ยวข้องกับการดำเนินปฏิบัติการทางทหารต่ออิหร่านโดยไม่ได้รับความเห็นชอบจากสภาคองเกรส รวมถึงปฏิบัติการทางทหารในต่างประเทศที่ถูกตั้งคำถามถึงความชอบด้วยกฎหมาย

สภาสหรัฐฯ โหวต 211–204 เสียง ส่งญัตติกลับกรรมาธิการ

การลงมติเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน ตามเวลาท้องถิ่นสหรัฐฯ โดยสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 211 คน เห็นชอบให้ส่งญัตติถอดถอนเฮกเซธไปยังคณะกรรมาธิการตุลาการ ขณะที่ 204 คน ลงคะแนนคัดค้าน

มติดังกล่าวเป็นการลงคะแนนเกี่ยวกับขั้นตอนพิจารณาญัตติ ไม่ใช่การลงมติตัดสินโดยตรงว่าเฮกเซธมีความผิดตามข้อกล่าวหาหรือไม่

การส่งเรื่องเข้าสู่คณะกรรมาธิการภายใต้การควบคุมของพรรครีพับลิกัน ทำให้ญัตติถอดถอนแทบไม่มีโอกาสเข้าสู่การพิจารณาของสภาเต็มคณะอีกครั้งก่อนสิ้นสุดสมัยประชุมปัจจุบัน

ผลการลงคะแนนพบว่าสมาชิกพรรครีพับลิกันส่วนใหญ่สนับสนุนให้ส่งเรื่องกลับกรรมาธิการ โดยมีนายแมสซีเป็นสมาชิกรีพับลิกันเพียงคนเดียวที่ลงคะแนนคัดค้าน ขณะที่สมาชิกพรรคเดโมแครตที่เข้าร่วมลงมติทั้งหมดลงคะแนนคัดค้านการส่งเรื่องกลับกรรมาธิการ

“โธมัส แมสซี” ยื่น 8 ข้อกล่าวหา ปมสงครามอิหร่านและการใช้อำนาจ

นายแมสซี ซึ่งเป็นสมาชิกพรรครีพับลิกันเช่นเดียวกับประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้ยื่นญัตติถอดถอนเฮกเซธเมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน โดยระบุข้อกล่าวหารวม 8 ข้อ

ประเด็นสำคัญคือการกล่าวหาว่ารัฐมนตรีกลาโหมมีส่วนดำเนินสงครามกับอิหร่านโดยไม่ได้รับอำนาจตามกฎหมายจากสภาคองเกรส ซึ่งนายแมสซีเห็นว่าเป็นการละเมิดหลักการแบ่งแยกอำนาจตามรัฐธรรมนูญสหรัฐฯ

ข้อกล่าวหายังครอบคลุมปฏิบัติการโจมตีเรือที่ต้องสงสัยเกี่ยวข้องกับการลักลอบขนยาเสพติดในทะเลแคริบเบียนและมหาสมุทรแปซิฟิก การดำเนินปฏิบัติการทางทหารในเวเนซุเอลาและเยเมน ตลอดจนข้อกล่าวหาเกี่ยวกับการใช้อำนาจต่อบุคคลทางการเมือง

นายแมสซีมองว่าการดำเนินการดังกล่าวจำเป็นต้องได้รับการตรวจสอบจากฝ่ายนิติบัญญัติ เนื่องจากเกี่ยวข้องกับอำนาจการทำสงครามและการใช้กำลังทหารของรัฐบาลสหรัฐฯ

อย่างไรก็ตาม ข้อกล่าวหาทั้งหมดเป็นเนื้อหาในญัตติถอดถอน ซึ่งยังไม่ได้รับการวินิจฉัยว่ามีความผิดตามที่กล่าวหา

สงครามอิหร่านกลายเป็นประเด็นขัดแย้งทางการเมืองสหรัฐฯ

ความพยายามถอดถอนเฮกเซธเกิดขึ้นท่ามกลางกระแสวิพากษ์วิจารณ์รัฐบาลสหรัฐฯ เกี่ยวกับการทำสงครามกับอิหร่าน ซึ่งดำเนินต่อเนื่องมาหลายเดือน และส่งผลกระทบต่อสถานการณ์ความมั่นคงและเศรษฐกิจระหว่างประเทศ

ฝ่ายที่สนับสนุนญัตติถอดถอนตั้งคำถามว่า รัฐบาลมีอำนาจดำเนินสงครามต่อเนื่องโดยไม่ได้รับความเห็นชอบจากสภาคองเกรสหรือไม่ โดยอ้างถึงหลักการตามรัฐธรรมนูญและกฎหมาย War Powers Resolution ซึ่งกำหนดกรอบการใช้อำนาจทางทหารของฝ่ายบริหาร

ขณะที่ฝ่ายรัฐบาลยืนยันว่าประธานาธิบดีมีอำนาจตามรัฐธรรมนูญในการสั่งการทางทหารเพื่อปกป้องความมั่นคงและผลประโยชน์ของประเทศ และไม่เห็นด้วยกับการใช้กระบวนการถอดถอนรัฐมนตรีกลาโหมจากความขัดแย้งด้านนโยบาย

ประเด็นดังกล่าวจึงเป็นข้อถกเถียงเกี่ยวกับขอบเขตอำนาจระหว่างฝ่ายบริหารกับฝ่ายนิติบัญญัติสหรัฐฯ โดยตรง

“ทรัมป์” ออกโรงปกป้องเฮกเซธ หลังถูกยื่นญัตติถอดถอน

ก่อนการลงมติ ทำเนียบขาวแสดงจุดยืนคัดค้านญัตติถอดถอนเฮกเซธอย่างชัดเจน โดยระบุว่าการดำเนินการดังกล่าวเป็นความพยายามทางการเมืองที่อาจกระทบต่อภารกิจด้านความมั่นคงของสหรัฐฯ

รัฐบาลทรัมป์ยืนยันว่าเฮกเซธปฏิบัติหน้าที่ภายใต้นโยบายความมั่นคงของประธานาธิบดี และเห็นว่าความเห็นต่างด้านนโยบายไม่ควรถูกนำมาใช้เป็นเหตุถอดถอนโดยปราศจากหลักฐานที่เข้าองค์ประกอบความผิดตามรัฐธรรมนูญ

หลังทราบผลการลงมติ ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้แสดงความยินดีที่ความพยายามถอดถอนรัฐมนตรีกลาโหมไม่ประสบผลสำเร็จ พร้อมกล่าวสนับสนุนการทำงานของเฮกเซธ

ด้านเฮกเซธปฏิเสธข้อกล่าวหา โดยยืนยันว่าปฏิบัติหน้าที่ตามความรับผิดชอบด้านความมั่นคงของประเทศ และมองว่าการผลักดันญัตติถอดถอนเป็นความพยายามโจมตีทางการเมือง

รีพับลิกันเสียเสียงข้างมากหลังเลือกตั้งกลางเทอม

ผลการลงมติครั้งนี้เกิดขึ้นภายหลังการเลือกตั้งกลางเทอมสหรัฐฯ ในเดือนพฤศจิกายน 2569 ซึ่งพรรคเดโมแครตได้รับชัยชนะจนเตรียมกลับมาครองเสียงข้างมากทั้งในสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา

ผลการเลือกตั้งสะท้อนแรงกดดันทางการเมืองต่อพรรครีพับลิกัน โดยเฉพาะประเด็นสงครามอิหร่านและผลกระทบทางเศรษฐกิจที่ประชาชนกำลังเผชิญ

นักการเมืองรีพับลิกันบางส่วนมองว่า ความไม่พอใจต่อสงครามอิหร่านเป็นปัจจัยหนึ่งที่มีส่วนทำให้พรรคสูญเสียคะแนนนิยม ขณะที่ผลกระทบต่อราคาพลังงานและค่าครองชีพยังเป็นประเด็นที่ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างต่อเนื่อง

อย่างไรก็ตาม ผลการเลือกตั้งเป็นผลจากหลายปัจจัย และไม่อาจสรุปได้ว่าสงครามอิหร่านเป็นสาเหตุเดียวที่ทำให้พรรครีพับลิกันพ่ายแพ้

จับตา 3 มกราคม 2570 เดโมแครตอาจรื้อกระบวนการถอดถอน

แม้เฮกเซธจะหลีกเลี่ยงการลงมติถอดถอนในสภาเต็มคณะได้ในครั้งนี้ แต่อนาคตทางการเมืองของเขายังคงถูกจับตา เนื่องจากรัฐสภาสหรัฐฯ ชุดใหม่มีกำหนดเริ่มปฏิบัติหน้าที่ในวันที่ 3 มกราคม 2570

เมื่อพรรคเดโมแครตเข้าควบคุมเสียงข้างมากในสภาผู้แทนราษฎร จะมีอำนาจกำหนดทิศทางการทำงานของคณะกรรมาธิการและวาระการตรวจสอบฝ่ายบริหารมากขึ้น

นายฮาคีม เจฟฟรีส์ (Hakeem Jeffries) ผู้นำพรรคเดโมแครตในสภาผู้แทนราษฎร ส่งสัญญาณว่า การตรวจสอบการทำงานของเฮกเซธอาจถูกหยิบยกขึ้นมาพิจารณาอีกครั้งในปีหน้า

ประเด็นที่อาจได้รับการตรวจสอบเพิ่มเติมครอบคลุมการดำเนินปฏิบัติการทางทหาร การปลดผู้บัญชาการทหารระดับสูง และการตัดสินใจด้านนโยบายความมั่นคงของกระทรวงกลาโหม

อย่างไรก็ตาม การที่พรรคเดโมแครตจะครองเสียงข้างมากไม่ได้หมายความว่าเฮกเซธจะถูกถอดถอนโดยอัตโนมัติ เพราะกระบวนการดังกล่าวต้องผ่านการพิจารณาและลงมติตามรัฐธรรมนูญสหรัฐฯ

เฮกเซธยังดำรงตำแหน่งต่อ แต่ข้อพิพาทเรื่องอำนาจทำสงครามยังไม่ยุติ

ผลการลงมติ 211 ต่อ 204 เสียง ทำให้ความพยายามถอดถอนนายพีท เฮกเซธ ต้องหยุดชะงักในสมัยประชุมปัจจุบัน และเขายังคงดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีกลาโหมสหรัฐฯ ต่อไป

อย่างไรก็ตาม การลงมติครั้งนี้ไม่ได้เป็นการตัดสินความถูกผิดในข้อกล่าวหาทั้ง 8 ข้อ แต่เป็นการส่งญัตติกลับเข้าสู่กระบวนการของคณะกรรมาธิการ

สถานการณ์ดังกล่าวจึงยังไม่ถือเป็นจุดสิ้นสุดของข้อถกเถียงเกี่ยวกับอำนาจทำสงครามของรัฐบาลสหรัฐฯ และการตรวจสอบการดำเนินงานของกระทรวงกลาโหม

ทิศทางหลังจากนี้จะขึ้นอยู่กับการดำเนินงานของรัฐสภาชุดใหม่ ซึ่งเริ่มทำหน้าที่ในเดือนมกราคม 2570 รวมถึงท่าทีของฝ่ายบริหารและความคืบหน้าของสงครามอิหร่านที่ยังเป็นประเด็นสำคัญในการเมืองสหรัฐฯ

ภาพ-AP