.
“ระบอบสีน้ำเงิน” ข้อเท็จจริง หรือวาทกรรมที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อทำลายความน่าเชื่อถือทางการเมือง สื่อมีหน้าที่ตรวจสอบอำนาจ แต่ใครจะตรวจสอบสื่อที่อาจใช้อำนาจของตนเองอย่างไร้ความรับผิดชอบ
.
ในช่วงที่การเมืองกำลังเข้าสู่บรรยากาศของการอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐบาล เราเริ่มเห็นการใช้คำว่า “ระบอบสีน้ำเงิน” เพื่ออธิบายข้อกล่าวหาว่าพรรคภูมิใจไทยกำลังขยายอิทธิพลครอบงำโครงสร้างอำนาจของประเทศ ทั้งฝ่ายบริหาร ฝ่ายนิติบัญญัติ ฝ่ายตุลาการ และองค์กรอิสระ
.
ผมไม่ได้ปฏิเสธสิทธิของใครที่จะตั้งข้อสงสัย แต่ผมขอตั้งคำถามกลับอย่างตรงไปตรงมาว่า หลักฐานอยู่ที่ไหน ใครเป็นผู้กระทำ กระทำอย่างไร ผิดกฎหมายข้อใด หรือทั้งหมดเป็นเพียงการนำเหตุการณ์ต่าง ๆ มาร้อยเรียงให้ดูเหมือนมีขบวนการครอบงำประเทศ
.
การมีบุคคลที่เคยเกี่ยวข้องกับพรรคการเมืองดำรงตำแหน่งในองค์กรของรัฐ ไม่ใช่หลักฐานโดยตัวมันเองว่ามีการแทรกแซงหรือครอบงำองค์กรนั้น การตรวจสอบความเชื่อมโยงเป็นเรื่องที่ทำได้และควรทำ แต่การกระโดดจากความเชื่อมโยงไปสู่ข้อสรุปว่ามีการสมคบคิดหรือใช้อำนาจโดยมิชอบ โดยไม่มีหลักฐานรองรับเพียงพอ เป็นเรื่องที่ต้องถูกตั้งคำถามอย่างจริงจัง
.
ยิ่งในช่วงก่อนการอภิปรายไม่ไว้วางใจ ยิ่งต้องแยกให้ออกระหว่างการนำเสนอข่าวเพื่อให้ประชาชนรู้ความจริง กับการนำเสนอข้อกล่าวหาที่สอดรับกับยุทธศาสตร์ทางการเมืองของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง
.
ผมจึงอยากถามสื่อที่ใช้คำว่า “ระบอบสีน้ำเงิน” อย่างจริงจังว่า กำลังทำหน้าที่ตรวจสอบข้อเท็จจริง หรือกำลังช่วยขยายวาทกรรมทางการเมือง
สื่อย่อมมีสิทธิวิพากษ์วิจารณ์รัฐบาลอย่างเต็มที่ แต่เสรีภาพของสื่อไม่ใช่เอกสิทธิ์ที่จะกล่าวหาใครโดยไม่ต้องรับผิดชอบต่อความถูกต้องของข้อมูล และเมื่อสื่อเรียกร้องความโปร่งใสจากนักการเมือง สื่อก็ต้องพร้อมเปิดเผยความสัมพันธ์ทางผลประโยชน์ของตนเองเช่นเดียวกัน
.
หากสื่อแห่งใดมีผู้ถือหุ้นหรือผู้มีอำนาจบริหารที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับบุคคลสำคัญของพรรคการเมือง หรือมีข้อพิพาททางคดีกับพรรคการเมืองที่กำลังตกเป็นเป้าของการนำเสนอข่าว ประชาชนย่อมมีสิทธิถามว่า ความสัมพันธ์หรือความขัดแย้งเหล่านั้นมีผลต่อการกำหนดทิศทางข่าวหรือไม่
.
คำถามนี้ไม่ได้หมายความว่าความสัมพันธ์ดังกล่าวพิสูจน์ความไม่เป็นกลางแล้ว แต่เป็นเหตุผลที่สื่อควรเปิดเผยข้อมูลและแสดงหลักฐานสนับสนุนข้อกล่าวหาของตนอย่างรอบด้าน
.
ส่วนเรื่องที่มีการกล่าวถึงพฤติกรรมใช้สื่อเป็นเครื่องมือกดดันเพื่อเรียกรับผลประโยชน์นั้น ผมเห็นว่าเป็นข้อกล่าวหาที่ร้ายแรง หากใครมีหลักฐานก็ต้องนำออกมาให้ตรวจสอบและดำเนินการตามกฎหมาย ไม่ใช่ปล่อยให้ข่าวลือกลายเป็นเครื่องมือทำลายชื่อเสียงกันโดยไม่มีข้อพิสูจน์
.
คนทำหน้าที่ตรวจสอบผู้อื่น ต้องไม่คิดว่าตัวเองมีสิทธิพิเศษที่จะหลบเลี่ยงการตรวจสอบ
.
ผมยืนยันว่ารัฐบาล พรรคภูมิใจไทย และนักการเมืองทุกคนต้องถูกตรวจสอบได้ ไม่มีใครอยู่เหนือกฎหมาย และไม่มีใครควรได้รับการยกเว้นจากการวิพากษ์วิจารณ์
.
แต่ในทางกลับกัน ผู้กล่าวหาก็ต้องรับผิดชอบต่อสิ่งที่กล่าวหาเช่นกัน
หากมีการแทรกแซงกระบวนการยุติธรรมจริง จงเปิดเผยหลักฐาน
หากมีการครอบงำองค์กรอิสระจริง จงแสดงพฤติการณ์และข้อเท็จจริง
หากมีการใช้อำนาจรัฐโดยมิชอบจริง จงระบุบุคคล การกระทำ และบทกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
.
อย่าใช้เพียงคำว่า “ระบอบ” แล้วคาดหวังให้ประชาชนเชื่อว่าทุกข้อกล่าวหาเป็นความจริงไปแล้ว
.
วันนี้มีคำว่า “ระบอบสีน้ำเงิน” วันหน้าอาจมี “ระบอบสีส้ม” หรือ “ระบอบสีฟ้า” เช่นเดียวกับในอดีตที่การเมืองไทยเคยมีคำว่า “ระบอบทักษิณ” คำเรียกเหล่านี้เป็นวาทกรรมทางการเมืองที่สามารถถูกนำมาใช้วิพากษ์วิจารณ์อำนาจได้ แต่ไม่ว่าคำใดก็ไม่อาจใช้แทนหลักฐานของการกระทำผิด การสร้างคำที่ฟังดูรุนแรงไม่ใช่เรื่องยาก แต่การพิสูจน์ให้ได้ว่าข้อกล่าวหานั้นเป็นความจริงต่างหากที่ต้องใช้ความรับผิดชอบ
.
ผมจึงขอเรียกร้องให้การอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐบาลเป็นเวทีแห่งข้อเท็จจริง ไม่ใช่เวทีแข่งขันกันสร้างวาทกรรม และขอให้สื่อทุกสำนักใช้มาตรฐานเดียวกันในการตรวจสอบทุกฝ่าย ไม่ว่าจะเป็นรัฐบาล ฝ่ายค้าน หรือผู้มีอำนาจทางการเมืองที่มีความสัมพันธ์กับองค์กรสื่อเอง
.
อย่าใช้คำว่า “ระบอบ” แทนหลักฐาน
.
อย่าใช้ความเชื่อมโยงแทนข้อพิสูจน์
.
อย่าใช้เสรีภาพของสื่อเป็นข้อยกเว้นจากความรับผิดชอบต่อความจริง
.
และอย่าลืมว่า ประชาชนไม่ได้มีหน้าที่เพียงรับฟังสิ่งที่สื่อนำเสนอ แต่มีสิทธิถามกลับด้วยว่า ใครเป็นผู้กล่าวหา มีหลักฐานอะไร และมีผลประโยชน์หรือความขัดแย้งใดอยู่เบื้องหลังการนำเสนอหรือไม่
.
ประชาธิปไตยไม่อาจเข้มแข็งได้ด้วยการตรวจสอบอำนาจรัฐเพียงด้านเดียว แต่ต้องมีมาตรฐานความรับผิดชอบที่ใช้กับทุกฝ่าย รวมถึงสื่อมวลชนด้วย