ในวันที่ 12 สิงหาคม 2569 โลกเตรียมพบหนึ่งในปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ที่น่าจับตามองแห่งปี เมื่อเกิด “สุริยุปราคาเต็มดวง” (Total Solar Eclipse) โดยแนวคราสเต็มดวงจะพาดผ่านตอนเหนือของรัสเซีย กรีนแลนด์ ไอซ์แลนด์ มหาสมุทรแอตแลนติก สเปน และพื้นที่เล็ก ๆ ทางตะวันตกเฉียงเหนือของโปรตุเกส ขณะที่หลายพื้นที่ในซีกโลกเหนือ เช่น แคนาดาส่วนใหญ่ พื้นที่ตอนเหนือของสหรัฐฯ ยุโรป และแอฟริกาตะวันตกเฉียงเหนือ จะเห็นเป็นสุริยุปราคาบางส่วน
ปรากฏการณ์นี้เกิดขึ้นเมื่อ ดวงจันทร์เคลื่อนมาอยู่ระหว่างโลกกับดวงอาทิตย์ จนบดบังดวงอาทิตย์ทั้งหมดสำหรับผู้สังเกตที่อยู่ในแนวเงามืด หรือ Path of Totality ช่วงเวลาสั้น ๆ นั้น ท้องฟ้าในเวลากลางวันจะมืดลง และสามารถเห็น โคโรนา (Corona) ซึ่งเป็นบรรยากาศชั้นนอกของดวงอาทิตย์ได้เด่นชัด
คราสครั้งนี้มีช่วงเต็มดวงสูงสุดประมาณ 2 นาที 18 วินาที ตามข้อมูลการคำนวณของ NASA GSFC โดยพื้นที่ส่วนใหญ่ในแนวคราสจะเห็นดวงอาทิตย์ถูกบดบังทั้งหมดไม่ถึง 2 นาที ส่วนบริเวณใกล้กึ่งกลางแนวคราสในกรีนแลนด์ รัสเซีย และมหาสมุทรแอตแลนติกจะยาวขึ้นเล็กน้อย แต่ยังไม่ถึง 2 นาทีครึ่ง
จุดที่น่าสนใจอยู่ที่ สเปน เพราะปรากฏการณ์จะเกิดขึ้นในช่วงเย็นใกล้พระอาทิตย์ตก ตัวอย่างเช่น เมืองเลออนจะเริ่มเข้าสู่ช่วงเต็มดวงประมาณ 20.28 น. ตามเวลาท้องถิ่น ขณะที่เรคยาวิก ประเทศไอซ์แลนด์ จะเข้าสู่ช่วงเต็มดวงประมาณ 17.48 น. ตามเวลาท้องถิ่น
สำหรับ ประเทศไทยจะไม่ได้อยู่ในพื้นที่สังเกตการณ์ของสุริยุปราคาครั้งนี้ เนื่องจากแนวคราสอยู่บริเวณซีกโลกอีกด้านในช่วงที่ประเทศไทยเข้าสู่เวลากลางคืน แผนที่ของ NASA ระบุแนวคราสเต็มดวงและคราสบางส่วนอยู่บริเวณอเมริกาเหนือ ยุโรป แอฟริกาตะวันตกเฉียงเหนือ อาร์กติก และแอตแลนติก
แต่คนไทยยังดูสดได้ เพราะ NASA เตรียมถ่ายทอดสดตั้งแต่เวลา 13.15 น. EDT วันที่ 12 สิงหาคม หรือตรงกับประมาณ 00.15 น. วันที่ 13 สิงหาคม ตามเวลาประเทศไทย โดยการถ่ายทอดจะมีทั้งภาพจากกล้องโทรทรรศน์ ภาพจากเครื่องบินวิจัย WB-57 ที่ติดตามเงาดวงจันทร์ และคำอธิบายจากผู้เชี่ยวชาญของ NASA
อีกความมหัศจรรย์ของสุริยุปราคาเต็มดวงคือเรื่อง “สัดส่วนที่ลงตัว” ดวงอาทิตย์มีเส้นผ่านศูนย์กลางใหญ่กว่าดวงจันทร์ประมาณ 400 เท่า แต่ก็อยู่ห่างจากโลกมากกว่าดวงจันทร์เกือบ 400 เท่าเช่นกัน จึงทำให้ทั้งสองวัตถุดูมีขนาดใกล้เคียงกันบนท้องฟ้า และเกิดการบดบังกันได้อย่างพอดีเมื่ออยู่ในตำแหน่งเหมาะสม
NASA ระบุว่า สุริยุปราคาเต็มดวงเกิดที่ใดที่หนึ่งบนโลกโดยเฉลี่ยประมาณทุก 18 เดือน แต่หากรอให้คราสเต็มดวงกลับมาพาดผ่าน “พื้นที่เดิม” อาจต้องใช้เวลาหลายร้อยปี โดยค่าเฉลี่ยอยู่ราว 375 ปี
ที่มาข้อมูล NASA
