รัฐบาลยกระดับมาตรการความปลอดภัยระบบขนส่งทางราง หลังราชกิจจานุเบกษาประกาศระเบียบใหม่ ให้อำนาจผู้ตรวจการขนส่งทางรางตรวจแอลกอฮอล์และสารเสพติดในร่างกายผู้ประจำหน้าที่ เมื่อมีเหตุอันควรเชื่อว่าเสพสุราหรือสารเสพติด กำหนดขั้นตอนตรวจยืนยันผลเพื่อความถูกต้อง ป้องกันอุบัติเหตุระหว่างเดินรถ คุ้มครองชีวิตและทรัพย์สินของผู้โดยสาร มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 17 พฤศจิกายน 2569**
วันที่ 21 พฤศจิกายน 2569 น.ส.พลอยทะเล ลักษมีแสงจันทร์ รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า ราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่ระเบียบกรมการขนส่งทางราง เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการตรวจหรือทดสอบผู้ประจำหน้าที่ กรณีมีเหตุอันควรเชื่อได้ว่ามีสารอยู่ในร่างกายอันเกิดจากการเสพสุราหรือของมึนเมาอย่างอื่น ยาเสพติดให้โทษ หรือวัตถุที่ออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท พ.ศ. 2569
ระเบียบดังกล่าวประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน 2569 และมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 เป็นต้นไป เพื่อกำหนดแนวทางการตรวจสอบผู้ประจำหน้าที่ในระบบขนส่งทางรางให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน และเพิ่มประสิทธิภาพการป้องกันอุบัติเหตุที่อาจเกิดจากการปฏิบัติงานภายใต้อิทธิพลของแอลกอฮอล์หรือสารเสพติด
น.ส.พลอยทะเล ระบุว่า การออกระเบียบครั้งนี้เป็นไปตามพระราชบัญญัติการขนส่งทางราง พ.ศ. 2568 มาตรา 90 วรรคหนึ่ง ซึ่งกำหนดให้ผู้ตรวจการขนส่งทางรางมีอำนาจตรวจหรือทดสอบ รวมถึงสั่งให้ผู้ประจำหน้าที่เข้ารับการตรวจ เมื่อมีเหตุอันควรเชื่อว่าบุคคลดังกล่าวมีสารในร่างกายจากการเสพสุรา ของมึนเมา ยาเสพติดให้โทษ หรือวัตถุที่ออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท
การตรวจสอบจะดำเนินการเฉพาะกรณีที่มีเหตุอันควรเชื่อตามที่กฎหมายกำหนด ไม่ใช่การตรวจผู้ประจำหน้าที่ทุกคนโดยไม่มีเงื่อนไข
มาตรการนี้มุ่งลดความเสี่ยงจากการปฏิบัติงานในสภาพที่อาจส่งผลต่อสมาธิ การตัดสินใจ และความสามารถในการควบคุมการเดินรถ ซึ่งอาจกระทบต่อความปลอดภัยของผู้โดยสาร บุคลากร และประชาชนทั่วไป
สำหรับสาระสำคัญของระเบียบ กรมการขนส่งทางรางได้กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการตรวจสอบไว้ 2 ส่วน ได้แก่
**1. การตรวจแอลกอฮอล์หรือสารจากของมึนเมา**
ให้ใช้เครื่องตรวจวัดระดับแอลกอฮอล์ในเลือดด้วยวิธีเป่าลมหายใจ หรือ Breath Analyzer Test เพื่อประเมินระดับแอลกอฮอล์ในร่างกายของผู้ประจำหน้าที่ตามขั้นตอนที่กำหนด
**2. การตรวจสารเสพติดหรือวัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท**
ให้ดำเนินการตรวจตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ระบุไว้ในระเบียบ เพื่อพิจารณาว่ามีสารเสพติดหรือวัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาทอยู่ในร่างกายหรือไม่
หากผลการตรวจเบื้องต้นเข้าข่ายตามหลักเกณฑ์ จะต้องดำเนินการตรวจยืนยันผลอีกครั้ง หรือ Confirmation Test โดยหน่วยงานที่กำหนด เพื่อยืนยันความถูกต้องและความน่าเชื่อถือของผลตรวจ ก่อนดำเนินการตามขั้นตอนที่เกี่ยวข้อง
นอกจากการกำหนดวิธีตรวจสอบแล้ว พระราชบัญญัติการขนส่งทางราง พ.ศ. 2568 มาตรา 90 ยังให้อำนาจผู้ตรวจการขนส่งทางรางดำเนินการในกรณีที่ผู้ประจำหน้าที่ไม่ยินยอมเข้ารับการตรวจหรือทดสอบ
หากผู้ประจำหน้าที่ไม่ยอมให้ตรวจตามคำสั่ง เจ้าหน้าที่สามารถสั่งระงับการปฏิบัติหน้าที่ และกักตัวไว้เพื่อดำเนินการตรวจหรือทดสอบภายในระยะเวลาเท่าที่จำเป็นตามกฎหมาย
กรณีผู้ประจำหน้าที่ยินยอมเข้ารับการตรวจในภายหลัง และผลตรวจเบื้องต้นไม่พบการเสพสุรา ของมึนเมา หรือสารเสพติดตามที่กฎหมายกำหนด เจ้าหน้าที่ต้องปล่อยตัวทันทีและให้สามารถกลับไปปฏิบัติหน้าที่ได้
แต่หากตรวจพบสารดังกล่าวในร่างกาย หรือผู้ประจำหน้าที่ยืนยันปฏิเสธการตรวจโดยไม่มีเหตุอันสมควร กฎหมายกำหนดให้ผู้ตรวจการขนส่งทางรางนำตัวส่งพนักงานสอบสวนผู้มีอำนาจเพื่อดำเนินการตามขั้นตอนต่อไป
ทั้งนี้ การดำเนินการต้องอยู่ภายใต้เงื่อนไขและอำนาจหน้าที่ตามกฎหมาย ไม่ใช่การให้อำนาจตรวจค้นหรือสั่งตรวจบุคคลทั่วไปโดยไม่มีเหตุอันควรเชื่อ
รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี กล่าวว่า การกำหนดหลักเกณฑ์ตรวจแอลกอฮอล์และสารเสพติดในระบบขนส่งทางราง เป็นมาตรการป้องกันความเสี่ยงจากปัจจัยด้านบุคลากร ซึ่งมีความสำคัญต่อความปลอดภัยในการเดินรถ
ผู้ประจำหน้าที่ในระบบรางมีบทบาทเกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงานที่ต้องใช้ความระมัดระวังและความแม่นยำ หากอยู่ภายใต้อิทธิพลของแอลกอฮอล์หรือสารเสพติด อาจส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพการทำงานและเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุ
รัฐบาลจึงให้ความสำคัญกับการกำกับดูแลบุคลากรในระบบขนส่งทางราง ควบคู่กับการพัฒนามาตรฐานด้านความปลอดภัย เพื่อป้องกันเหตุการณ์ที่อาจสร้างความสูญเสียต่อชีวิตและทรัพย์สิน
การมีระเบียบตรวจสอบที่ชัดเจนยังช่วยให้เจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจสามารถดำเนินการตามขั้นตอนเดียวกัน ลดความคลาดเคลื่อนในการปฏิบัติงาน และทำให้การตรวจสอบมีหลักเกณฑ์รองรับตามกฎหมาย
ก่อนหน้านี้ เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 นายพิเชฐ คุณาธรรมรักษ์ อธิบดีกรมการขนส่งทางราง ได้ชี้แจงว่า ระเบียบฉบับดังกล่าวจัดทำขึ้นเพื่อให้การตรวจสอบผู้ประจำหน้าที่เป็นไปอย่างถูกต้องตามกฎหมาย และมีแนวทางปฏิบัติที่ชัดเจน
การตรวจหรือทดสอบจะต้องมีเหตุอันควรเชื่อว่าผู้ประจำหน้าที่มีสารจากการเสพสุราหรือสารเสพติดอยู่ในร่างกาย โดยเจ้าหน้าที่ต้องดำเนินการภายใต้ขอบเขตอำนาจและหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด
กรมการขนส่งทางรางเห็นว่า มาตรการดังกล่าวจะช่วยป้องกันความเสี่ยงจากบุคลากรที่ไม่พร้อมปฏิบัติหน้าที่ และเพิ่มความเชื่อมั่นให้กับผู้โดยสารที่ใช้บริการระบบขนส่งทางราง
รัฐบาลยืนยันว่า ระเบียบตรวจแอลกอฮอล์และสารเสพติดฉบับใหม่เป็นส่วนหนึ่งของการยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยในการขนส่งทางราง โดยให้ความสำคัญกับการป้องกันความเสี่ยงก่อนเกิดอุบัติเหตุ
มาตรการดังกล่าวมีผลบังคับใช้แล้วตั้งแต่วันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 โดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องดำเนินการให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และขั้นตอนที่ระบุไว้ในระเบียบ
ประชาชนและผู้เกี่ยวข้องสามารถตรวจสอบรายละเอียดจากราชกิจจานุเบกษา เพื่อศึกษาขอบเขตอำนาจหน้าที่ของผู้ตรวจการขนส่งทางราง วิธีการตรวจสอบ และสิทธิของผู้ประจำหน้าที่ตามที่กฎหมายกำหนด




