เมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐอเมริกา ประธานาธิบดีวลาดิมีร์ ปูติน แห่งรัสเซีย และประธานาธิบดีสี จิ้นผิง แห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน ร่วมประชุมสุดยอดสามฝ่ายครั้งแรกที่ Kylin Villa นครเซินเจิ้น ประเทศจีน นอกรอบการประชุมผู้นำเขตเศรษฐกิจเอเปก (APEC) โดยใช้เวลาหารือประมาณ 90 นาที ภายหลังการประชุม ผู้นำทั้งสามประเทศออกแถลงการณ์ร่วมในชื่อปฏิญญาสันติภาพ โดยยืนยันความรับผิดชอบร่วมกันในการรักษาเสถียรภาพทางยุทธศาสตร์และความมั่นคงระหว่างประเทศ พร้อมกำหนดแนวทางความร่วมมือ 4 ประเด็นสำคัญ
ประเด็นสำคัญที่สุดของปฏิญญาร่วม คือการยืนยันว่า สงครามนิวเคลียร์ไม่สามารถมีฝ่ายใดเป็นผู้ชนะ และต้องไม่เกิดขึ้น โดยทั้งสามประเทศเห็นพ้องจะเปิดการหารือเพื่อลดความเสี่ยงจากอาวุธนิวเคลียร์และป้องกันการแพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์ อย่างไรก็ตาม แถลงการณ์ไม่ได้กำหนดกรอบเวลาในการเจรจา หรือเป้าหมายลดจำนวนหัวรบนิวเคลียร์ที่ชัดเจน จึงยังไม่ถือเป็นข้อตกลงควบคุมอาวุธฉบับใหม่
นอกจากความมั่นคงด้านนิวเคลียร์ ผู้นำทั้งสามประเทศยังเห็นพ้องที่จะเพิ่มการผลิตและการจัดหาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมที่ผ่านกระบวนการกลั่น เพื่อสนับสนุนเสถียรภาพด้านพลังงานของประเทศต่าง ๆ โดยยังไม่ได้เปิดเผยเป้าหมายปริมาณการผลิตหรือกรอบเวลาดำเนินการ
ขณะเดียวกัน สหรัฐฯ จีน และรัสเซีย ซึ่งต่างเป็นสมาชิกถาวรของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ ยืนยันความมุ่งมั่นที่จะปฏิรูปองค์การสหประชาชาติ (UN) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการรับมือความท้าทายระดับโลก โดยเฉพาะประเด็นสันติภาพและความมั่นคงระหว่างประเทศ ทั้งสองประเด็นเป็นส่วนหนึ่งของปฏิญญาร่วม 4 ข้อที่เผยแพร่หลังการประชุม
อีกประเด็นที่ได้รับความสนใจ คือการแสดงจุดยืนเกี่ยวกับหลักความยินยอมของรัฐและการเคารพเอกสิทธิ์คุ้มกันของเจ้าหน้าที่รัฐ โดยระบุว่าศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC) และองค์กรที่มีลักษณะคล้ายกัน ไม่ควรใช้อำนาจศาลในทางที่ผิด ท่าทีดังกล่าวมีนัยสำคัญต่อรัสเซีย เนื่องจากประธานาธิบดีปูตินยังอยู่ภายใต้หมายจับของศาลอาญาระหว่างประเทศ ในคดีที่เกี่ยวข้องกับข้อกล่าวหาอาชญากรรมสงครามในยูเครน อย่างไรก็ตาม ปฏิญญาดังกล่าวไม่ได้มีผลยกเลิกหมายจับหรือเปลี่ยนแปลงอำนาจทางกฎหมายของ ICC โดยอัตโนมัติ
ภายหลังการประชุม ทรัมป์กล่าวชื่นชมการหารือสามฝ่ายว่าเป็นเหตุการณ์สำคัญทางการทูต และมองว่าการเดินทางเยือนจีนครั้งนี้มีความสำคัญต่อความสัมพันธ์ระหว่างมหาอำนาจ ด้านปูตินระบุว่า การพบปะครั้งนี้ช่วยเปิดช่องทางหารือระหว่างประเทศที่มีบทบาทสำคัญต่อสถานการณ์โลก แต่ยอมรับว่าปฏิญญาร่วมไม่ได้กำหนดเป้าหมายที่ทะเยอทะยานหรือมีผลผูกพันให้ทุกฝ่ายต้องปฏิบัติตาม
ขณะที่ฝ่ายจีนประเมินว่าการหารือเป็นไปในทิศทางสร้างสรรค์ และช่วยส่งเสริมการสื่อสารระหว่างมหาอำนาจทั้งสามประเทศ
แม้การประชุมครั้งนี้จะได้รับความสนใจในฐานะการหารือร่วมกันครั้งแรกของผู้นำสามมหาอำนาจ แต่ปฏิญญาที่ประกาศออกมาไม่ได้กล่าวถึงสงครามในยูเครนหรือความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านโดยตรง นอกจากนี้ ยังไม่มีการเปิดเผยแผนเจรจาควบคุมอาวุธนิวเคลียร์ที่มีกรอบเวลาแน่นอน หรือกลไกติดตามผลข้อตกลงร่วมกัน
สำนักข่าวต่างประเทศหลายแห่งประเมินว่า การประชุมครั้งนี้มีความสำคัญในเชิงสัญลักษณ์และการเปิดช่องทางสื่อสารระดับผู้นำ แต่ผลสำเร็จในทางปฏิบัติยังต้องติดตามต่อไป โดยเฉพาะการลดความตึงเครียดระหว่างมหาอำนาจและการแก้ไขความขัดแย้งระหว่างประเทศ
Cr.Pool EPA / Pool Getty Images AsiaPac





