"ณัฐพงษ์ - นันทนา" จี้รัฐบาลเร่งแก้สารพิษข้ามพรมแดน! พบสารหนูในแม่น้ำภาคเหนือสูงเกินมาตรฐาน 30 เท่า หวั่นสารพิษปนเปื้อนผลผลิตเกษตร! แนะตรวจสอบบริษัทนำเข้าแร่และเส้นทางการเงิน
นายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ สส.บัญชีรายชื่อ และหัวหน้าพรรคประชาชน พร้อมด้วยสมาชิกพรรค ร่วมแถลงผลการประชุมคณะรัฐมนตรีเงา ครั้งที่ 20 โดยกล่าวถึงสถานการณ์สารพิษปนเปื้อนในแม่น้ำหลายสายพื้นที่ภาคเหนือว่า พรรคประชาชนได้ติดตามปัญหานี้มาอย่างต่อเนื่อง ภายหลังมีรายงานตรวจพบค่าสารหนูในแม่น้ำสายสูงกว่ามาตรฐานถึง 28 เท่า และในบางจุดสูงกว่า 30 เท่า ซึ่งสะท้อนว่าปัญหาได้ขยายวงกว้างมากขึ้น แต่รัฐบาลเพิ่งเร่งลงพื้นที่ตรวจสอบเมื่อสถานการณ์ลุกลามไปแล้ว
นายณัฐพงษ์ แสดงความกังวลว่า การตรวจสอบคุณภาพน้ำเฉพาะในระบบการประปาส่วนภูมิภาคยังไม่ครอบคลุมแหล่งน้ำที่ประชาชนใช้จริงทั้งหมด เนื่องจากยังมีระบบประปาหมู่บ้านและแหล่งน้ำดิบอื่นๆ อีกจำนวนมาก พร้อมระบุว่า การจัดตั้งห้องปฏิบัติการตรวจสารพิษร่วมกับมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวงและประเทศจีนตามบันทึกความเข้าใจ (MOU) ยังไม่เกิดขึ้นจริง นอกจากนี้ ยังมีรายงานการตรวจพบสารพิษในเมล็ดพืชและผลผลิตทางการเกษตร ซึ่งอาจกระจายออกสู่ท้องตลาดแล้วโดยที่ยังไม่สามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ว่าผลผลิตที่ปนเปื้อนส่งไปถึงมือผู้บริโภคมากน้อยเพียงใด
หัวหน้าพรรคประชาชน จึงเสนอให้รัฐบาลเร่งดำเนินการใน 2 แนวทางหลัก ได้แก่:
-
มาตรการภายในประเทศ: ให้กระทรวงอุตสาหกรรมและกระทรวงพาณิชย์ใช้อำนาจตามกฎหมายตรวจสอบบริษัทสัญชาติไทยที่นำเข้าแร่จากประเทศเพื่อนบ้าน โดยเฉพาะเมียนมา รวมถึงตรวจสอบแหล่งที่มาของแร่ เส้นทางการส่งออก ตลอดจนเส้นทางการเงินและบริษัทที่เกี่ยวข้อง เพื่อขยายผลไปถึงกลุ่มทุนที่อาจมีส่วนเกี่ยวข้อง
-
มาตรการต่างประเทศ: เร่งประสานความร่วมมือกับประเทศที่เกี่ยวข้องอย่างจริงจัง เนื่องจากแหล่งเหมืองแร่หลายแห่งตั้งอยู่ในพื้นที่ของกลุ่มชาติพันธุ์ในเมียนมาซึ่งรัฐบาลเมียนมาไม่สามารถควบคุมได้ทั้งหมด พร้อมตั้งข้อสังเกตว่าจากการหารือระหว่างนายกรัฐมนตรีไทยกับผู้นำจีนที่ผ่านมา ยังไม่ปรากฏการหยิบยกประเด็นการแก้ไขปัญหาสารพิษข้ามพรมแดนขึ้นหารืออย่างชัดเจน
ด้าน นายสรศักดิ์ สมรไกรสรกิจ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน กล่าวถึงบทบาทของฝ่ายนิติบัญญัติว่า รู้สึกผิดหวังที่ประธานรัฐสภาไม่ได้จัดตั้งคณะทำงานที่มีผู้แทนจากทั้งฝ่ายค้านและรัฐบาลอย่างสมดุล เพื่อผลักดันการแก้ไขปัญหาสารพิษข้ามพรมแดนผ่านเวทีระหว่างประเทศ โดยมองว่าปัญหาสารพิษข้ามพรมแดนและภัยพิบัติที่เกิดจากการกระทำของมนุษย์อยู่ในกรอบความร่วมมืออาเซียน ซึ่งสามารถใช้กลไกรัฐสภาผลักดันได้ ดังเช่นกรณีของประเทศสิงคโปร์ที่ได้รับผลกระทบจากหมอกควันข้ามพรมแดนและมีสมาชิกรัฐสภาเตรียมนำประเด็นเข้าสู่การหารือในเวทีอาเซียน จึงเรียกร้องให้ประธานรัฐสภาทบทวนการจัดตั้งคณะทำงานเพื่อใช้ประโยชน์จากเวทีระหว่างประเทศ ทั้งกรอบอาเซียนและองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD)
ขณะเดียวกัน ในส่วนของวุฒิสภา นางสาวนันทนา นันทวโรภาส พร้อมด้วย นางสาวมณีรัฐ เขมะวงค์ นาวาตรี วุฒิพงศ์ พงศ์สุวรรณ นายสุนทร พฤกษพิพัฒน์ และนายพรชัย วิทยเลิศพันธุ์ ร่วมกันแถลงข่าวในหัวข้อ “สารพิษเต็มเมือง คนไทยจะอยู่กันอย่างไร” โดย นางสาวนันทนา ระบุว่า ปัจจุบันคุณภาพชีวิตของคนไทยกำลังตกต่ำอย่างน่ากังวลจากปัญหาค่าสารหนูในเลือดสูงเกินมาตรฐานและการปนเปื้อนโลหะหนักในห่วงโซ่อาหาร ซึ่งเสี่ยงต่อการเกิดโรคร้ายแรงในอนาคต เช่น โรคมะเร็ง ความพิการ โรคไตเรื้อรัง และโรคปอด โดยชี้ว่าแหล่งที่มาของสารพิษมาจาก 3 ส่วนหลัก ได้แก่ สารพิษข้ามแดนจากการทำเหมืองแร่แรร์เอิร์ธในรัฐฉาน ประเทศเมียนมา ที่ไหลลงสู่แม่น้ำสายและแม่น้ำกก สารพิษจากโรงงานอุตสาหกรรมและโรงงานรีไซเคิลที่ละเมิดระเบียบในพื้นที่จังหวัดปราจีนบุรี ระยอง ฉะเชิงเทรา และสมุทรสาคร รวมถึงการลักลอบนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์พิษจากต่างประเทศ
นางสาวนันทนา เรียกร้องให้รัฐบาลมีความกล้าหาญในการเปิดเจรจาโดยตรงกับรัฐบาลจีนเพื่อหยุดยั้งการทำเหมืองแร่ในรัฐฉาน ขอให้ยุติการแก้ปัญหาในลักษณะทำคอนเทนต์โชว์ พร้อมเข้มงวดตรวจสอบการนำเข้าขยะพิษเทียบเท่าการปราบปรามยาเสพติด ดำเนินคดีกับเจ้าหน้าที่ที่สมคบคิด และสั่งปิดโรงงานที่กระทำผิดทันทีโดยไม่ให้กลับมาประกอบธุรกิจในไทยได้อีก
ด้าน นางสาวมณีรัฐ เขมะวงค์ กล่าวเสริมว่า ประเทศไทยกำลังเผชิญวิกฤตมลพิษข้ามแดนในแม่น้ำสายสำคัญหลายสาย ทั้งแม่น้ำกก สาย ลวก โขง สาลวิน และกระบุรี รวมถึงการลักลอบทิ้งขยะอุตสาหกรรมในหลายจังหวัด โดยย้ำว่าแม้แหล่งกำเนิดสารพิษจะอยู่นอกพรมแดน แต่ผลกระทบเกิดขึ้นกับประชาชนคนไทยซึ่งอยู่ภายใต้ความรับผิดชอบของรัฐบาลโดยตรง ประชาชนไม่ต้องการเห็นการลงพื้นที่เพื่อกินปลา ดื่มน้ำ หรือล้างหน้าโชว์ แต่ต้องการการกำหนดเจ้าภาพหลักในการทำงาน การใช้กลไกทางการทูตเจรจา และมีกรอบเวลาพร้อมตัวชี้วัด (KPI) ในการเยียวยาความเสียหายอย่างชัดเจน
ขณะที่ นาวาตรี วุฒิพงศ์ พงศ์สุวรรณ ระบุว่า ปัญหามลพิษไม่ได้มาจากต่างประเทศเพียงอย่างเดียว แต่มีกลุ่มทุนไทยเข้าไปพัวพันด้วย โดยมีข้อมูลบริษัทไทยกว่า 50 แห่งที่เกี่ยวข้องกับการนำเข้าแร่หรือสินค้าจากเหมืองนอกประเทศแล้วส่งออกผ่านท่าเรือแหลมฉบัง อีกทั้งน้ำประปาในบางพื้นที่พบสารหนูสูงกว่าปกติถึง 20 เท่า รวมถึงปัญหาฝุ่น PM2.5 ในภาคเหนือที่ส่วนหนึ่งเกิดจากการเผาแปลงเกษตรในรัฐฉานเพื่อส่งวัตถุดิบราคาถูกให้แก่บริษัทไทย จึงเรียกร้องให้กระทรวงอุตสาหกรรม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และกระทรวงการคลัง ร่วมกันกวดขันและลงโทษบริษัทเอกชนไทยที่เข้าไปมีส่วนเกี่ยวข้องกับการสร้างมลพิษเหล่านี้ด้วย







