ถ้าเลิกขาย 91 และ 95 รถคุณจะเติมน้ำมันอะไร?

กระแสข่าวรัฐบาลเตรียมยกเลิกจำหน่ายน้ำมันแก๊สโซฮอล์ 91 และ 95 เพื่อผลักดันน้ำมัน E20 เป็นเชื้อเพลิงหลักของประเทศในปี 2570 กำลังสร้างคำถามให้ผู้ใช้รถจำนวนมาก โดยเฉพาะเจ้าของรถรุ่นเก่าที่กังวลว่า หากน้ำมันที่เคยเติมเป็นประจำหายไปจากสถานีบริการ จะต้องเปลี่ยนไปใช้น้ำมันชนิดใด และจะมีค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นหรือไม่

วันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 มีรายงานข่าวเกี่ยวกับแนวทางทยอยยุติจำหน่ายแก๊สโซฮอล์ 91 ก่อน แล้วจึงพิจารณาลดบทบาทแก๊สโซฮอล์ 95 เพื่อส่งเสริมการใช้ E20 โดยมีแนวคิดให้เหลือน้ำมันกลุ่มเบนซินหลัก ได้แก่ E20 และเบนซินชนิดไม่ผสมเอทานอล

อย่างไรก็ตาม จนถึงวันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่มีประกาศอย่างเป็นทางการกำหนดวันยกเลิกจำหน่ายแก๊สโซฮอล์ 91 และ 95 ทั่วประเทศ ขณะที่รัฐบาลมีข้อสั่งการให้กระทรวงพลังงานและ ปตท. ศึกษาแนวทางเพิ่มคุณภาพและประสิทธิภาพของ E20 และดีเซล B20 เพื่อสร้างความมั่นใจแก่ประชาชน

ท่ามกลางกระแสข่าวดังกล่าว TV5HD Online ชวนทำความเข้าใจว่า E20 คืออะไร แตกต่างจากน้ำมันที่เราใช้กันอย่างไร และมีเรื่องใดที่เจ้าของรถควรรู้ก่อนตัดสินใจเปลี่ยนชนิดน้ำมัน

E20 คืออะไร ทำไมรัฐบาลต้องการส่งเสริม?

E20 เป็นน้ำมันเชื้อเพลิงในกลุ่มแก๊สโซฮอล์ที่มีส่วนผสมของน้ำมันเบนซินประมาณ 80% และเอทานอลประมาณ 20%

ตัวอักษร E มาจากคำว่า Ethanol หรือเอทานอล ซึ่งเป็นแอลกอฮอล์ที่สามารถผลิตจากวัตถุดิบทางการเกษตร เช่น อ้อย กากน้ำตาล และมันสำปะหลัง

จุดเด่นของ E20 คือการนำเอทานอลที่ผลิตได้ภายในประเทศมาใช้ทดแทนน้ำมันเบนซินบางส่วน ช่วยลดการพึ่งพาน้ำมันจากต่างประเทศ และเพิ่มความต้องการผลผลิตทางการเกษตรของไทย

นอกจากนี้ E20 ที่จำหน่ายทั่วไปมีค่าออกเทน 95 ซึ่งหมายถึงคุณสมบัติในการต้านทานการชิงจุดระเบิดของเชื้อเพลิง ไม่ได้หมายความว่ามีเอทานอล 95% หรือสามารถเติมได้กับรถทุกชนิดที่ใช้น้ำมันออกเทน 95

E20 แตกต่างจากแก๊สโซฮอล์ 91 และ 95 อย่างไร?

น้ำมันทั้งสามชนิดมีส่วนประกอบคล้ายกัน แต่แตกต่างกันที่สัดส่วนเอทานอลและค่าออกเทน

แก๊สโซฮอล์ 91 มีเอทานอลประมาณ 10% และมีค่าออกเทน 91

แก๊สโซฮอล์ 95 มีเอทานอลประมาณ 10% เช่นเดียวกัน แต่มีค่าออกเทน 95

แก๊สโซฮอล์ E20 มีเอทานอลประมาณ 20% และมีค่าออกเทน 95

ส่วน เบนซิน 95 เป็นน้ำมันที่ไม่มีเอทานอลผสม ต่างจากแก๊สโซฮอล์ 95 แม้ว่าจะมีค่าออกเทนเท่ากันก็ตาม

ความแตกต่างสำคัญจึงไม่ได้อยู่ที่ตัวเลข 91 หรือ 95 เพียงอย่างเดียว แต่ต้องพิจารณาด้วยว่ารถยนต์รองรับเอทานอลได้มากที่สุดกี่เปอร์เซ็นต์

รถที่เติมแก๊สโซฮอล์ 95 ได้ จึงไม่ได้หมายความว่าจะสามารถเปลี่ยนมาเติม E20 ได้ทันทีทุกคัน

รถยนต์รุ่นไหนเติม E20 ได้บ้าง?

นี่เป็นคำถามสำคัญที่สุดสำหรับผู้ใช้รถ เพราะ E20 ไม่ได้เหมาะกับรถยนต์ทุกคัน

ข้อมูลจากสมาคมอุตสาหกรรมยานยนต์ไทย เมื่อวันที่ 31 สิงหาคม 2569 ระบุว่า ผู้ผลิตรถยนต์ 16 ยี่ห้อ มีรถที่ได้รับการรับรองให้ใช้น้ำมัน E20 รวม 273 รุ่น และผู้ผลิตรถจักรยานยนต์ 5 ยี่ห้อ มีรถที่รองรับอีก 138 รุ่น

รถที่ผู้ผลิตออกแบบและรับรองให้ใช้งาน E20 สามารถเติมได้ตามปกติ โดยไม่จำเป็นต้องดัดแปลงเครื่องยนต์ และยังได้รับความคุ้มครองตามเงื่อนไขการรับประกันของผู้ผลิต

แต่สำหรับรถรุ่นเก่า รถนำเข้าบางรุ่น หรือรถที่ไม่มีข้อมูลยืนยันการรองรับ E20 ควรตรวจสอบก่อนใช้งาน เพราะระบบจ่ายน้ำมัน ท่อยาง ซีล และวัสดุบางส่วนอาจไม่ได้ออกแบบมาสำหรับน้ำมันที่มีเอทานอลสูงถึง 20%

ผู้ใช้รถสามารถตรวจสอบได้จากคู่มือประจำรถ สัญลักษณ์บริเวณฝาถังน้ำมัน หรือสอบถามศูนย์บริการของผู้ผลิตโดยตรง

ไม่ควรใช้เพียงปีที่ผลิตรถเป็นเกณฑ์ตัดสินว่ารถสามารถเติม E20 ได้หรือไม่

เติม E20 ประหยัดกว่า 91 และ 95 จริงหรือไม่?

เมื่อพิจารณาราคาขายปลีก E20 มีราคาต่อลิตรต่ำกว่าแก๊สโซฮอล์ 91 และ 95 ค่อนข้างมาก

ข้อมูลราคาน้ำมันอ้างอิงของ ปตท. วันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 จากสำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน ระบุราคาดังนี้

ราคาอ้างอิงพื้นที่กรุงเทพฯ ไม่รวมภาษีบำรุงท้องถิ่น และอาจแตกต่างจากราคาหน้าสถานีบริการจริง

จากตัวเลขดังกล่าว E20 มีราคาต่ำกว่าแก๊สโซฮอล์ 91 อยู่ 7.67 บาทต่อลิตร และต่ำกว่าแก๊สโซฮอล์ 95 อยู่ 8.04 บาทต่อลิตร

ลองคำนวณง่าย ๆ หากเติมน้ำมันครั้งละ 40 ลิตร การเลือก E20 แทนแก๊สโซฮอล์ 95 จะจ่ายเงินน้อยลงประมาณ 321.60 บาทต่อการเติมหนึ่งครั้ง

แต่ราคาต่อลิตรที่ถูกกว่าไม่ได้หมายความว่าจะประหยัดค่าเดินทางได้เท่ากับส่วนต่างทั้งหมด

E20 ทำให้รถกินน้ำมันมากขึ้นหรือไม่?

เอทานอลมีพลังงานต่อปริมาตรต่ำกว่าน้ำมันเบนซิน จึงมีความเป็นไปได้ว่ารถที่เปลี่ยนจากแก๊สโซฮอล์ E10 มาใช้ E20 จะมีระยะทางที่วิ่งได้ต่อลิตรลดลงบ้าง

อย่างไรก็ตาม อัตราสิ้นเปลืองจริงขึ้นอยู่กับรุ่นรถ การออกแบบเครื่องยนต์ สภาพรถ ลักษณะการขับขี่ และสภาพการจราจร

ผู้ใช้รถที่ต้องการเปรียบเทียบความคุ้มค่าควรดูค่าใช้จ่ายต่อระยะทาง เช่น จำนวนบาทต่อ 100 กิโลเมตร ไม่ใช่ดูเฉพาะราคาน้ำมันที่หน้าปั๊ม

โดยเฉพาะในช่วงที่ E20 ได้รับมาตรการลดภาษีจากรัฐบาล ทำให้มีราคาต่ำกว่าน้ำมันชนิดอื่นอย่างชัดเจน จึงควรติดตามว่าหลังมาตรการสิ้นสุดลง ส่วนต่างราคาจะเปลี่ยนแปลงอย่างไร

หากยกเลิก 91 และ 95 จริง รถรุ่นเก่าจะทำอย่างไร?

หากในอนาคตรัฐบาลประกาศยกเลิกจำหน่ายแก๊สโซฮอล์ 91 และ 95 ตามแนวทางที่เป็นข่าว ผู้ได้รับผลกระทบสำคัญอาจเป็นเจ้าของรถที่ไม่รองรับ E20

โดยเฉพาะรถยนต์รุ่นเก่า รถสะสม และรถจักรยานยนต์บางรุ่น ที่อาจต้องเปลี่ยนไปใช้น้ำมันเบนซินชนิดไม่ผสมเอทานอล หากผู้ผลิตรับรองให้ใช้ได้

ปัญหาคือเบนซินชนิดไม่ผสมเอทานอลมีราคาสูงกว่า E20 มาก

เมื่ออ้างอิงราคาวันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 เบนซิน 95 ราคา 48.83 บาทต่อลิตร เทียบกับ E20 ราคา 31.30 บาทต่อลิตร มีส่วนต่างถึง 17.53 บาท

หากเติมน้ำมัน 40 ลิตร จะมีส่วนต่างค่าใช้จ่ายถึง 701.20 บาทต่อครั้ง

ตัวเลขนี้เป็นเพียงการเปรียบเทียบราคาปัจจุบัน ไม่ใช่การคาดการณ์ราคาน้ำมันในปี 2570 แต่สะท้อนประเด็นสำคัญที่ภาครัฐต้องพิจารณา หากมีการเปลี่ยนโครงสร้างน้ำมันจริง

ทั้งความพร้อมของรถรุ่นเก่า การมีน้ำมันทางเลือกเพียงพอ ความครอบคลุมของสถานีบริการ และต้นทุนที่อาจเพิ่มขึ้นสำหรับประชาชนบางกลุ่ม

ทำไมรัฐบาลจึงผลักดัน E20?

การส่งเสริม E20 ไม่ใช่เพียงเรื่องราคาน้ำมัน แต่ยังเกี่ยวข้องกับเศรษฐกิจและความมั่นคงทางพลังงานของประเทศ

ประการแรก การใช้เอทานอลที่ผลิตในประเทศเพิ่มขึ้น ช่วยลดปริมาณน้ำมันเบนซินที่ต้องใช้ และลดการพึ่งพาพลังงานนำเข้าบางส่วน

ประการที่สอง การเพิ่มความต้องการเอทานอลช่วยสร้างตลาดรองรับผลผลิตทางการเกษตร โดยเฉพาะอ้อยและมันสำปะหลัง ซึ่งเกี่ยวข้องกับรายได้ของเกษตรกรและอุตสาหกรรมต่อเนื่อง

ประการที่สาม การส่งเสริมเชื้อเพลิงชีวภาพเป็นส่วนหนึ่งของแนวทางพัฒนาพลังงานทดแทน แต่ผลประโยชน์ด้านสิ่งแวดล้อมต้องพิจารณาตลอดกระบวนการ ตั้งแต่การเพาะปลูก การผลิตเอทานอล การขนส่ง จนถึงการใช้งานจริง

ที่ผ่านมา คณะรัฐมนตรีมีมติเมื่อวันที่ 27 ตุลาคม 2569 ลดอัตราภาษีสรรพสามิตน้ำมัน E20 จาก 6 บาท เหลือ 0.358 บาทต่อลิตร เป็นเวลา 3 เดือน ตั้งแต่วันที่ 28 ตุลาคม 2569 ถึง 27 มกราคม 2570

มาตรการนี้มีเป้าหมายลดภาระค่าครองชีพ สนับสนุนพลังงานทางเลือก และเพิ่มการใช้วัตถุดิบทางการเกษตรภายในประเทศ

ล่าสุดเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 นายเอกภพ เพียรพิเศษ โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า นายกรัฐมนตรีมอบหมายให้กระทรวงพลังงานและ ปตท. ศึกษาแนวทางเพิ่มประสิทธิภาพของ E20 และ B20 เพื่อสร้างความเชื่อมั่นในการใช้งานของประชาชน

อย่างไรก็ตาม ข้อสั่งการดังกล่าวยังไม่ได้กำหนดวันยุติจำหน่ายแก๊สโซฮอล์ 91 หรือ 95 อย่างเป็นทางการ

คนใช้รถควรเตรียมตัวอย่างไร?

ในระหว่างที่ยังไม่มีประกาศยกเลิกจำหน่ายน้ำมันอย่างเป็นทางการ ประชาชนไม่จำเป็นต้องรีบเปลี่ยนชนิดน้ำมันตามกระแสข่าว

สิ่งที่ควรทำคือ ตรวจสอบว่ารถของตนรองรับ E20 หรือไม่ หากรองรับอยู่แล้วสามารถเปรียบเทียบราคากับอัตราสิ้นเปลืองจริง เพื่อเลือกชนิดน้ำมันที่เหมาะสมกับการใช้งาน

ส่วนเจ้าของรถที่ไม่รองรับ E20 ควรติดตามประกาศจากกระทรวงพลังงานและข้อมูลจากผู้ผลิตรถยนต์ โดยไม่ควรดัดแปลงระบบเชื้อเพลิงหรือเปลี่ยนชนิดน้ำมันด้วยตนเองโดยไม่มีคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ

การผลักดัน E20 อาจช่วยลดต้นทุนพลังงานและเพิ่มโอกาสให้ภาคเกษตรกรรม แต่การเปลี่ยนผ่านจำเป็นต้องคำนึงถึงผู้ใช้รถทุกกลุ่ม โดยเฉพาะประชาชนที่มีรถรุ่นเก่าและไม่สามารถเปลี่ยนรถคันใหม่ได้ทันที

ประเด็นที่ต้องติดตามต่อจากนี้จึงไม่ใช่เพียงว่า E20 จะกลายเป็นน้ำมันหลักของไทยเมื่อใด แต่รวมถึงรัฐบาลจะมีมาตรการรองรับผู้ใช้รถที่ไม่สามารถเติม E20 ได้อย่างไร เพื่อให้การปรับโครงสร้างพลังงานไม่สร้างภาระเพิ่มเติมแก่ประชาชนบางกลุ่ม