เรอแบบไหนอาจเกิดจากการกลืนลม?
การกลืนอากาศ หรือ Aerophagia เกิดขึ้นได้ตามปกติระหว่างกินและดื่ม แต่พฤติกรรมบางอย่างทำให้กลืนอากาศมากขึ้น เช่น
- กินหรือดื่มอย่างรวดเร็ว
- พูดระหว่างที่มีอาหารอยู่ในปาก
- เคี้ยวหมากฝรั่งหรืออมลูกอม
- ดื่มน้ำด้วยหลอด
- ดื่มน้ำอัดลมหรือเครื่องดื่มมีฟอง
- สูบบุหรี่หรือบุหรี่ไฟฟ้า
- ใส่ฟันปลอมที่หลวมหรือไม่พอดี
- หายใจเร็วเมื่อเครียดหรือวิตกกังวล
อากาศที่กลืนเข้าไปส่วนหนึ่งจะถูกระบายออกมาเป็นการเรอ หากไม่ออกทางปาก อาจเคลื่อนลงลำไส้และทำให้ท้องอืดหรือผายลมมากขึ้นได้ NIDDK
เรอแบบไหนอาจเกี่ยวกับกรดไหลย้อน?
กรดไหลย้อนเกิดเมื่อสิ่งที่อยู่ในกระเพาะอาหารไหลย้อนขึ้นสู่หลอดอาหาร อาการสำคัญที่ควรสังเกตร่วมกับการเรอ ได้แก่
- แสบร้อนบริเวณกลางอกหรือลิ้นปี่
- มีรสเปรี้ยวหรือรสขมย้อนขึ้นมาที่คอหรือปาก
- รู้สึกเหมือนอาหารหรือน้ำย่อยย้อนขึ้นมา
- ไอเรื้อรัง เสียงแหบ หรือระคายคอ
- อาการมากขึ้นหลังมื้อใหญ่
- เป็นมากขึ้นเมื่อนอนราบ ก้มตัว หรือเข้านอนหลังอาหารไม่นาน
อย่างไรก็ตาม การเรอเพียงอย่างเดียวไม่สามารถยืนยันว่าเป็นโรคกรดไหลย้อนได้ เพราะอาจเกิดจากอาหารไม่ย่อย ท้องอืด การย่อยน้ำตาลบางชนิดไม่ได้ หรือความผิดปกติของระบบทางเดินอาหารอื่น NIDDK
5 วิธีปรับพฤติกรรมเพื่อลดอาการเรอบ่อย
1. กินให้ช้าลงและเคี้ยวโดยปิดปาก
การรีบกินทำให้มีโอกาสกลืนอากาศเข้าไปพร้อมอาหารมากขึ้น ควรนั่งกินเป็นที่ ไม่เดินหรือทำงานไปด้วย และวางช้อนเป็นระยะเพื่อชะลอความเร็ว
วิธีที่ช่วยได้ ได้แก่
- ตักอาหารคำเล็กลง
- เคี้ยวให้ละเอียดก่อนกลืน
- ปิดปากขณะเคี้ยว
- หลีกเลี่ยงการพูดตอนมีอาหารอยู่ในปาก
- ไม่ดื่มน้ำรวดเดียวปริมาณมาก
- เว้นจังหวะระหว่างคำแทนการกินต่อเนื่อง
ไม่จำเป็นต้องกำหนดจำนวนครั้งในการเคี้ยวอย่างตายตัว เป้าหมายคือรับประทานอย่างไม่รีบและไม่กลืนอาหารชิ้นใหญ่
2. ลดพฤติกรรมที่ทำให้กลืนอากาศ
ลองลดหรือหยุดสิ่งต่อไปนี้ประมาณ 1–2 สัปดาห์ แล้วสังเกตว่าอาการดีขึ้นหรือไม่
- น้ำอัดลม โซดา และเครื่องดื่มมีฟอง
- การดื่มผ่านหลอด
- หมากฝรั่งและลูกอมชนิดอม
- การดูดเครื่องดื่มจากขวดปากแคบอย่างรวดเร็ว
- การสูบบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า
- การพูดต่อเนื่องระหว่างรับประทานอาหาร
ผู้ที่ใส่ฟันปลอมและรู้สึกว่าฟันปลอมหลวม ควรพบทันตแพทย์เพื่อตรวจความพอดี เพราะฟันปลอมที่ไม่กระชับอาจทำให้กลืนอากาศมากขึ้นได้ NIDDK
3. ลดขนาดมื้ออาหารและจดบันทึกสิ่งกระตุ้น
การกินมื้อใหญ่อาจทำให้กระเพาะขยายตัวและเพิ่มโอกาสเกิดอาการเรอ ท้องอืด หรือกรดไหลย้อน ควรลดปริมาณต่อมื้อและหลีกเลี่ยงการกินจนแน่นเกินไป
อาหารกระตุ้นแตกต่างกันในแต่ละคน ไม่จำเป็นต้องงดอาหารทุกชนิดพร้อมกัน ควรบันทึกว่า
- กินหรือดื่มอะไร
- ปริมาณเท่าใด
- เริ่มมีอาการเมื่อใด
- มีแสบร้อน รสเปรี้ยว หรือท้องอืดร่วมด้วยหรือไม่
- อาการสัมพันธ์กับการนอนหรือความเครียดหรือไม่
กาแฟ แอลกอฮอล์ ช็อกโกแลต อาหารไขมันสูง อาหารเผ็ด มะเขือเทศ หรือผลไม้รสเปรี้ยวอาจกระตุ้นกรดไหลย้อนในบางคน แต่ไม่ควรงดทั้งหมดหากยังไม่พบความสัมพันธ์กับอาการของตนเอง
4. ไม่นอนราบทันทีหลังอาหาร
หากมีอาการคล้ายกรดไหลย้อน ควรเว้นระยะประมาณ 2–3 ชั่วโมงระหว่างมื้ออาหารกับการนอน หลีกเลี่ยงการก้มตัว ออกกำลังกายหนัก หรือสวมเสื้อผ้าที่รัดแน่นบริเวณเอวทันทีหลังรับประทานอาหาร
หลังอาหารอาจเดินเบา ๆ หรืออยู่ในท่านั่งหลังตรง แต่ไม่ควรนอนราบบนโซฟา หากมีอาการกลางคืนบ่อย การปรับหัวเตียงให้สูงอย่างเหมาะสมอาจช่วยได้ แต่ไม่ควรพึ่งการซ้อนหมอนสูงเฉพาะศีรษะจนลำตัวงอ
แนวทางของ NIDDK แนะนำให้รับประทานอาหารก่อนนอนอย่างน้อยประมาณ 3 ชั่วโมงในผู้ที่มีอาการกรดไหลย้อน NIDDK
5. จัดการความเครียดและหลีกเลี่ยงการเรอซ้ำจนเป็นนิสัย
ความเครียดไม่ได้เป็นสาเหตุของการเรอทุกกรณี แต่ความวิตกกังวลอาจทำให้หายใจเร็ว กลืนลมบ่อย หรือเกร็งระบบทางเดินอาหารโดยไม่รู้ตัว
เมื่อรู้สึกอยากเรอบ่อย ลองหยุดพูด หายใจเข้าทางจมูกช้า ๆ และผ่อนลมหายใจออกยาวขึ้น หลีกเลี่ยงการพยายามสูดลมเข้าแล้วเรอออกซ้ำ เพราะอาจทำให้กลืนอากาศเพิ่มและเกิดวงจรเรอต่อเนื่อง
หากอาการสัมพันธ์กับความเครียดชัดเจน การนอนให้เพียงพอ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และฝึกผ่อนคลายอาจช่วยลดอาการได้ แต่ยังควรตรวจหาสาเหตุทางร่างกายหากอาการเกิดบ่อยหรือเปลี่ยนแปลงจากเดิม
เมื่อใดควรพบแพทย์?
ควรปรึกษาแพทย์หากอาการเรอ
- เกิดบ่อยต่อเนื่องหรือรบกวนชีวิตประจำวัน
- เปลี่ยนแปลงอย่างฉับพลันโดยไม่ทราบสาเหตุ
- มีอาการแสบร้อนกลางอกเกือบทุกวัน
- ไม่ดีขึ้นหลังปรับพฤติกรรม
- มีปวดท้อง ท้องผูก ท้องเสีย หรือท้องอืดมากร่วมด้วย
- ต้องใช้ยาลดกรดเป็นประจำ
- มีอาการไอเรื้อรัง เสียงแหบ หรือกรดไหลย้อนตอนกลางคืน
ควรพบแพทย์โดยเร็วหากมีสัญญาณเตือน ได้แก่
- กลืนอาหารลำบากหรือเจ็บขณะกลืน
- รู้สึกว่าอาหารติดคอหรือหน้าอก
- อาเจียนต่อเนื่อง
- น้ำหนักลดหรือเบื่ออาหารโดยไม่ตั้งใจ
- อาเจียนเป็นเลือดหรือคล้ายกากกาแฟ
- อุจจาระดำหรือมีเลือดปน
- ปวดท้องรุนแรงหรือคลำพบก้อน
- เจ็บหรือแน่นหน้าอก
หากมีอาการเจ็บหน้าอก หายใจลำบาก เหงื่อแตก หน้ามืด หรือปวดร้าวไปแขน หลัง คอ หรือกราม ควรโทร 1669 เพราะอาจไม่ใช่อาการจากแก๊สหรือกรดไหลย้อนและต้องได้รับการประเมินฉุกเฉิน
สัญญาณอย่างกลืนลำบาก อาเจียนต่อเนื่อง เลือดออกในทางเดินอาหาร และน้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ จำเป็นต้องได้รับการตรวจเพื่อแยกโรคอื่น ไม่ควรซื้อยาลดกรดมารับประทานต่อเนื่องเพื่อกลบอาการ NIDDK
การเรอหลังอาหารเป็นครั้งคราวมักเป็นเรื่องปกติ แต่หากเกิดบ่อย ควรเริ่มจากปรับความเร็วในการกิน ลดการกลืนลม สังเกตอาหารกระตุ้น และไม่นอนทันทีหลังอาหาร หากมีอาการผิดปกติร่วมด้วยหรือไม่ดีขึ้น ควรพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง
