วันที่ 26 ก.ค.69 - นายพนมบุตร จันทรโชติ อธิบดีกรมศิลปากร เป็นประธานเปิดห้องนิทรรศการถาวรโฉมใหม่ “พระมหาธาตุแห่งเมืองนครศรีธรรมราช” ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ นครศรีธรรมราช เพื่อพัฒนาเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านประวัติศาสตร์และศิลปวัฒนธรรม พร้อมสนับสนุนการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของจังหวัด
การเปิดนิทรรศการครั้งนี้จัดขึ้นในวาระสำคัญ หลังวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหารได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางวัฒนธรรม โดยยูเนสโกระบุถึงคุณค่าในฐานะศูนย์กลางพระพุทธศาสนาที่มีบทบาทต่อเนื่องยาวนาน ตลอดจนมีอิทธิพลด้านศิลปกรรม สถาปัตยกรรม และประเพณีทางศาสนาต่อพื้นที่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
นิทรรศการเริ่มต้นด้วยแนวคิด “เกิดมาหนึ่งชาติ ต้องได้กราบพระธาตุเมืองนครฯ” นำผู้ชมทำความรู้จักความสำคัญของพระบรมสารีริกธาตุ ประวัติองค์พระมหาธาตุเจดีย์ และความผูกพันระหว่างวัดกับวิถีชีวิตของชาวนครศรีธรรมราช เนื้อหาถูกออกแบบให้เข้าใจง่ายผ่านสื่อมัลติมีเดียและระบบอินเทอร์แอกทีฟ ช่วยให้ผู้ชมเรียนรู้ได้มากกว่าการอ่านข้อมูลบนป้าย โดยแบ่งพื้นที่จัดแสดงหลักออกเป็น 4 ส่วน
ส่วนที่ 1 พระมหาธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราช นำเสนอประวัติ พัฒนาการ และรูปแบบสถาปัตยกรรมของพระมหาธาตุเจดีย์ ซึ่งเป็นศูนย์กลางศรัทธาและสัญลักษณ์สำคัญของเมืองนครศรีธรรมราช
ส่วนที่ 2 พุทธบูชาและประเพณี ถ่ายทอดประเพณีและความศรัทธาที่สืบทอดจากอดีตถึงปัจจุบัน รวมถึงข้อมูลจากเอกสารโบราณเกี่ยวกับการกัลปนาวัด ไฮไลต์อยู่ที่เครื่องพุทธบูชาจากองค์พระมหาธาตุเจดีย์จำนวน 10 รายการ ซึ่งเป็นโบราณวัตถุหาชมยาก พร้อมสื่ออินเทอร์แอกทีฟให้ผู้ชมมีส่วนร่วม
ส่วนที่ 3 พระราชศรัทธาและงานโบราณคดี บอกเล่าการทำนุบำรุงและอนุรักษ์วัดในแต่ละช่วงเวลา รวมถึงจัดแสดงโบราณวัตถุสำคัญจากการขุดค้นทางโบราณคดีเมื่อปี 2552 เพื่อให้เห็นหลักฐานที่เชื่อมโยงกับพัฒนาการของพื้นที่
ส่วนที่ 4 ความเชื่อและอัตลักษณ์ชาวนคร รวบรวมเรื่องราวสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ตำนาน และความเชื่อของชาวนครศรีธรรมราช พร้อมจำลองพื้นที่ให้มีบรรยากาศใกล้เคียงกับ “ระเบียงคด” ของวัดพระมหาธาตุฯ สร้างประสบการณ์เสมือนเดินอยู่ภายในพื้นที่จริง
วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหารยังเป็นพื้นที่ของมรดกวัฒนธรรมที่มีชีวิต ทั้งประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุ ตำนานท้องถิ่น และการแสดงโนรา ซึ่งสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างศาสนสถานกับชุมชนที่ดำเนินมาอย่างต่อเนื่อง โครงการปรับปรุงนิทรรศการยังเป็นส่วนหนึ่งของการเตรียมเฉลิมฉลองวาระครบ 100 ปีวันพระราชสมภพ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในวันที่ 5 ธันวาคม 2570
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ นครศรีธรรมราช มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ เนื่องจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 เสด็จพระราชดำเนินมาทรงเปิดพิพิธภัณฑ์เมื่อวันที่ 26 สิงหาคม 2517 กรมศิลปากรมุ่งให้ห้องนิทรรศการแห่งนี้เป็นทั้งพื้นที่เรียนรู้สำหรับประชาชนและเยาวชน ตลอดจนเป็นจุดเชื่อมโยงการท่องเที่ยวระหว่างพิพิธภัณฑ์ วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร และแหล่งวัฒนธรรมในจังหวัด เพื่อให้การอนุรักษ์นำไปสู่การสร้างคุณค่าแก่ชุมชนอย่างเหมาะสม
ประชาชนและนักท่องเที่ยวสามารถเข้าชมห้องนิทรรศการถาวร “พระมหาธาตุแห่งเมืองนครศรีธรรมราช” ได้ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ นครศรีธรรมราช โดยกรมศิลปากรกำหนดเปิดให้เข้าชมครั้งแรกเพื่อร่วมเฉลิมฉลองวาระการขึ้นทะเบียนมรดกโลก
