เมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม 2569 สำนักงาน ป.ย.ป. จัดกิจกรรมสื่อมวลชนสัญจร ภายใต้แนวทางขับเคลื่อนเศรษฐกิจจากทุนทางวัฒนธรรม นำคณะสื่อมวลชนเยี่ยมชม “อาคารเรียน-รู้-เรื่องโขน” ณ ศูนย์ศิลปาชีพเกาะเกิด ตำบลเกาะเกิด อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา กิจกรรมจัดขึ้นเพื่อเทิดพระเกียรติและน้อมสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ผู้ทรงวางรากฐานการอนุรักษ์ ฟื้นฟู และสืบสานศิลปวัฒนธรรมไทย ตลอดจนทรงส่งเสริมงานศิลปาชีพและงานช่างฝีมือให้คงอยู่เป็นมรดกของชาติ พร้อมร่วมสืบสานแนวพระดำริของ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ซึ่งทรงให้ความสำคัญกับการถ่ายทอดองค์ความรู้จากครูช่างสู่คนรุ่นใหม่ การพัฒนาศักยภาพช่างฝีมือ และการนำมรดกทางวัฒนธรรมมาสร้างสรรค์ให้สอดคล้องกับยุคสมัย โดยยังคงรักษารากเหง้าและอัตลักษณ์ความเป็นไทย
คณะสื่อมวลชนได้รับชมวิดีทัศน์เกี่ยวกับมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ รับฟังการบรรยายถึงประวัติและคุณค่าของการแสดงโขน รวมถึงชมการสาธิตการทำหัวโขนและกระดาษข่อยจากวิทยากรผู้เชี่ยวชาญ กระบวนการสร้างงานแต่ละชิ้นสะท้อนองค์ความรู้ ความประณีต และทักษะของครูช่างไทย ซึ่งได้รับการถ่ายทอดต่อเนื่องจากรุ่นสู่รุ่น ทั้งยังเป็นฐานสำคัญในการพัฒนาช่างฝีมือรุ่นใหม่ให้สามารถประกอบอาชีพและสร้างสรรค์ผลงานต่อไปได้ ภายในอาคารยังมีห้องจัดแสดงสำคัญ อาทิ ห้องฉากเรือสำเภา ห้องพัสตราภรณ์ ห้องหัวโขน ตลอดจนพื้นที่จัดเก็บฉากและอุปกรณ์จากการแสดงโขนตอนต่าง ๆ
ผลงานทั้งหมดแสดงให้เห็นว่าโขนไม่ได้เกิดจากนาฏศิลป์เพียงแขนงเดียว แต่เป็นการผสานระหว่างคีตศิลป์ วรรณศิลป์ จิตรกรรม หัตถศิลป์ งานเครื่องแต่งกาย และงานช่างฝีมือหลากหลายสาขา จนกลายเป็นศิลปะการแสดงชั้นสูงที่มีเอกลักษณ์ของไทย
สำนักงาน ป.ย.ป. มุ่งสร้างความเข้าใจว่า ทุนทางวัฒนธรรมสามารถต่อยอดได้มากกว่าการอนุรักษ์ โดยนำองค์ความรู้และภูมิปัญญามาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ บริการ กิจกรรมการเรียนรู้ การท่องเที่ยว และอาชีพที่สร้างรายได้ให้ชุมชน การขับเคลื่อนในระยะแรกเน้นการสร้างการรับรู้ หรือ Awareness เพื่อให้ประชาชนเห็นคุณค่าและเกิดความภาคภูมิใจในมรดกทางวัฒนธรรม ก่อนต่อยอดไปสู่การพัฒนาคน ผลิตภัณฑ์ และบริการอย่างเหมาะสม สำนักงาน ป.ย.ป. ยังให้ความสำคัญกับบทบาทของสื่อมวลชน ในฐานะกลไกเชื่อมโยงองค์ความรู้จากครูช่างและแหล่งเรียนรู้ไปสู่ประชาชน ช่วยขยายการรับรู้ สร้างความเข้าใจ และส่งเสริมการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมไทย
กิจกรรมครั้งนี้จึงเป็นทั้งการเรียนรู้เบื้องหลังความงดงามของโขน และการเปิดมุมมองใหม่ว่า มรดกทางวัฒนธรรมสามารถสร้างคุณค่าทางสังคม เพิ่มโอกาสทางอาชีพ และขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศได้อย่างมั่นคงและยั่งยืน
