จากเหตุไฟไหม้โรงเบียร์ย่านลาดพร้าวที่ผ่านมา กลายเป็นบทเรียนราคาแพงที่ทำให้เราต้องกลับมาทำความเข้าใจกับปรากฏการณ์ทางฟิสิกส์ของไฟ 2 รูปแบบที่มักเป็นสาเหตุให้สถานการณ์บานปลายและอันตรายถึงชีวิต คือ Flashover และ Backdraft
Flashover: จุดที่ไฟลุกท่วมในพริบตา เกิดขึ้นเมื่อเกิดเพลิงไหม้ในพื้นที่ปิด ความร้อนและก๊าซไวไฟจะลอยตัวสะสมอยู่บริเวณเพดาน เมื่ออุณหภูมิถึงจุดวิกฤต (ประมาณ 500-600 องศาเซลเซียส) วัสดุทุกอย่างในห้องจะลุกติดไฟขึ้นพร้อมกันทันที ทำให้สภาพแวดล้อมกลายเป็นเตาอบขนาดใหญ่ ผู้ที่อยู่ภายในจะแทบไม่มีโอกาสรอดชีวิตหากอพยพไม่ทันก่อนถึงจุดนี้
Backdraft: ระเบิดย้อนกลับจากภาวะขาดอากาศ เกิดขึ้นในห้องที่ไฟไหม้จนออกซิเจนเหลือน้อย ไฟจึงเหลือเพียงกลุ่มควันและก๊าซร้อนจัดที่รอการปะทุ หากมีการเปิดประตูหรือหน้าต่างเพื่อระบายอากาศ ออกซิเจนที่ได้รับจะทำปฏิกิริยากับก๊าซร้อนเหล่านั้นจนเกิดการระเบิดพุ่งย้อนออกมาทางช่องเปิด เป็นอันตรายอย่างยิ่งต่อผู้ที่พยายามเข้าช่วยเหลือหรือนักดับเพลิง
สรุปข้อควรระวังสำหรับทุกคน
-
Flashover เกิดจากการสะสมความร้อนสูงถึงขีดสุดในขณะที่ไฟกำลังลุกลาม
-
Backdraft เกิดจากการปะทุเมื่อออกซิเจนเข้าไปในพื้นที่ที่ไฟกำลังจะมอดดับ
-
การเอาตัวรอด: เมื่ออยู่ในสถานการณ์ไฟไหม้ ให้รีบหมอบต่ำและคลานไปยังทางออกที่ใกล้ที่สุดเสมอ เนื่องจากอากาศที่พอจะหายใจได้จะอยู่ระดับพื้น และห้ามเปิดประตูที่สัมผัสแล้วรู้สึกว่ามีความร้อนจัดเด็ดขาด เพราะมีความเสี่ยงสูงที่จะเกิด Backdraft
เหตุการณ์ครั้งนี้ย้ำเตือนให้เห็นว่า การตระหนักถึงทางหนีไฟและการสังเกตสภาพแวดล้อมเมื่อเข้าใช้บริการสถานบันเทิง คือกุญแจสำคัญที่ช่วยลดความสูญเสียได้
