เปิด Soft Power อาหารไทย เรียนทําอาหาร-เที่ยวฟาร์ม ดึงเงินต่างชาติ

ไทยผงาดอันดับ 2 จุดหมายปลายทางอาหารโลก SCB EIC วิเคราะห์กลยุทธ์ตามรอยญี่ปุ่น ปั้น Gastronomy Destination ดึงนักท่องเที่ยวคุณภาพ เปิดจุดแข็ง “ครัวของโลก-ซอฟต์พาวเวอร์-มิชลินไกด์” ชูความหลากหลายตั้งแต่สตรีทฟู้ดถึงไฟน์ไดนิ่ง พร้อมรุกท่องเที่ยวเชิงประสบการณ์สร้างรายได้เข้าประเทศ

SCB EIC เผยบทวิเคราะห์จากผลประเมินภาพลักษณ์ด้านการท่องเที่ยวเชิงอาหารของประเทศไทยปี 2025 ซึ่งจัดทําโดยบริษัท เคเนติกส์ คอนซัลติ้ง จํากัด ภายใต้การว่าจ้างของ ททท. ระบุว่าไทยได้รับความนิยมเป็นอันดับ 2 ในด้านแหล่งท่องเที่ยวด้านอาหารจากมุมมองนักท่องเที่ยวต่างชาติ รองจากญี่ปุ่น โดยทิ้งห่างคู่แข่งสําคัญอย่างจีน เกาหลีใต้ และสิงคโปร์

จากการศึกษาโมเดลความสําเร็จของประเทศญี่ปุ่น พบปัจจัยสําคัญ 5 ด้านที่ทําให้ครองใจนักกินทั่วโลก ได้แก่ การใช้วัตถุดิบสดใหม่ตามฤดูกาล ความประณีตพิถีพิถันดุจงานศิลปะ มาตรฐานความปลอดภัยระดับโลก (GMP/HACCP) ความหลากหลายของเมนูท้องถิ่น และรสชาติ "อูมามิ" ที่เป็นเอกลักษณ์ นอกจากนี้ รัฐบาลญี่ปุ่นยังมีการบริหารจัดการที่เป็นระบบ โดยอัดฉีดงบประมาณสู่เมืองรองสูงถึง 50 ล้านเยนต่อโครงการ เพื่อใช้จุดเด่นด้านอาหารลดปัญหาการกระจุกตัวของนักท่องเที่ยว (Overtourism) รวมถึงความร่วมมือกับเอกชนในการทํา "รถไฟร้านอาหาร" (Restaurant train) เสิร์ฟเมนูท้องถิ่นตลอดเส้นทาง

สําหรับประเทศไทย SCB EIC มองว่ามีศักยภาพสูงในการก้าวสู่ Gastronomy Destination ระดับโลก โดยมีจุดแข็งหลักคือการเป็น "ครัวของโลก" ที่มีความอุดมสมบูรณ์และหลากหลายทางชีวภาพสูง อาหารไทยมีรสชาติที่เป็นเอกลักษณ์และเป็นที่รู้จักในระดับสากล การันตีคุณภาพด้วย "The MICHELIN Guide Thailand" ซึ่งในปี 2025 มีร้านอาหารที่ได้รับคัดเลือกถึง 462 ร้าน ครอบคลุม 11 พื้นที่ทั่วประเทศ

อีกหนึ่งปัจจัยสําคัญคือแรงหนุนจากนโยบายภาครัฐที่ผลักดัน "อาหารไทย" เป็น Soft Power หลัก ส่งเสริมสินค้า GI เช่น ข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาร้องไห้ และกาแฟดอยตุง เข้าสู่ร้านระดับ Fine Dining พร้อมขยายการท่องเที่ยวสู่ 55 เมืองน่าเที่ยวเพื่อค้นหา "Hidden Gems" หรือร้านอาหารลับในท้องถิ่น นอกจากนี้ไทยยังมีความโดดเด่นด้านความหลากหลายของระดับราคา ตั้งแต่สตรีทฟู้ดระดับโลกไปจนถึง Chef’s Table

ทิศทางต่อไปของไทยคือการมุ่งสู่ "การท่องเที่ยวเชิงประสบการณ์" (Experiential Tourism) ที่มากกว่าแค่การรับประทาน แต่เป็นการดึงนักท่องเที่ยวให้มีส่วนร่วมกับวัฒนธรรมอาหาร เช่น คลาสเรียนทําอาหารพื้นเมือง การท่องเที่ยวเชิงเกษตร และโฮมสเตย์ ซึ่งจะเป็นแม่เหล็กสําคัญในการดึงดูดนักท่องเที่ยวกลุ่มคุณภาพที่มีกําลังซื้อสูง ให้เข้ามาใช้จ่ายในประเทศไทยเพิ่มขึ้นอย่างยั่งยืน