รวมศาสตร์ของพระราชา “จากฟากฟ้า ผ่านภูผา สู่มหานที”

นับตั้งแต่ทรงขึ้นเถลิงถวัลยราชสมบัติ ในปี พ.ศ. 2489 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงให้ความสนพระราชหฤทัยในงานด้านการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต โดยเฉพาะงานด้านเกษตรกรรม เนื่องจากเป็นอาชีพหลักของคนไทย

ตลอด 70 ปี แห่งรัชสมัย ได้เสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมเยือนประชาชนในพื้นที่ถิ่นทุรกันดารทั่วประเทศไทยอย่างต่อเนื่อง เพื่อช่วยแก้ปัญหาการทำกิน ให้คนยากไร้ได้มีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น เกิดโครงการพัฒนาตามแนวพระราชดำริที่หลากหลายครอบคลุมชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนในทุกมิติ ไม่ว่าจะเป็นด้านเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม และวัฒนธรรม จนพัฒนาเป็นองค์ความรู้อันเกิดจากศาสตร์ของพระราชา เป็นมรดกอันล้ำค่าต่อลูกหลานไทยอย่างหาที่เปรียบมิได้

นับตั้งแต่การสร้างน้ำที่ต้นน้ำด้วยนวัตกรรมการทำ "ฝนหลวง" เพื่อช่วยแก้ปัญหาภัยแล้งในถิ่นทุรกันดารทั่วทุกภูมิภาคของประเทศไทย และช่วยลดมลภาวะในเขตเมืองใหญ่

• “ป่าสักนวมินทรราชินี” ผืนป่าสักที่ใหญ่ที่สุดตั้งอยู่ในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าลุ่มน้ำปาย เป็นแหล่งพันธุกรรมไม้สักขนาดใหญ่ในธรรมชาติ ช่วยรักษาไว้ซึ่งระบบนิเวศสำคัญที่หายากและมีความหลากหลายทางชีวภาพที่สมบูรณ์ ทำให้ชาวบ้านเกิดความผูกพันสำนึกรักผืนป่าและดำรงชีพตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

• "โครงการพระราชดำริปางตอง 2 (ปางอุ๋ง)” พัฒนาความเป็นอยู่ ส่งเสริมอาชีพปลูกป่า สร้างอ่างเก็บน้ำ ทำให้เกิดความมั่นคงแนวชายแดน ประชาชนมีคุณภาพชีวิตดีขึ้น ช่วยฟื้นฟูอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติให้สมบูรณ์ยั่งยืน

• “สถานีพัฒนาการเกษตรพื้นที่สูง” หลายแห่งใน จ. เชียงใหม่ และเชียงราย ที่ให้ความช่วยเหลือพี่น้องชาวเขาชาวดอย ให้ได้รับการเรียนรู้เกษตรแผนใหม่ เพื่อแก้ไขปัญหาการทำไร่เลื่อนลอย จัดสรรที่ทำกินที่เหมาะสม สามารถทำการเกษตรได้ทั่วทั้งปี มีระบบน้ำที่เอื้อต่อการเกษตร

• "โครงการพัฒนาดอยตุง” ทรงสืบสานพระราชปณิธานสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี เพื่อ “ช่วยเขาให้เขาช่วยตัวเขาเอง” และอยู่ร่วมกับป่าได้อย่างพึ่งพาอาศัย การดำเนินโครงการจึงเป็นไปในรูปแบบ “ปลูกป่า ปลูกคน” หรือการแก้ปัญหาความยากจนที่ยึดคนเป็นศูนย์กลาง และยึดหลักความก้าวหน้าทางเศรษฐกิจที่สมดุลกับความมั่นคงทางสังคม และความสมบูรณ์ทางธรรมชาติ

• "ศูนย์อนุรักษ์พันธุ์กล้วยไม้รองเท้านารี” ดอยอินทนนท์ วิจัยและเพาะพันธุ์กล้วยไม้ รองเท้านารีอินทนนท์ ที่มีความสวย งามแต่ใกล้จะสูญพันธุ์เต็มทีแล้ว อีกทั้งยังจัดเป็นแหล่งให้ความรู้สำหรับผู้ที่มีความสนใจพันธุ์กล้วยไม้ต่าง ๆ

• "โครงการหลวงแม่โถ” จ. เชียงใหม่ ส่งเสริมอาชีพการเกษตรแผนใหม่เพื่อทดแทนการปลูกฝิ่น และลดการใช้สารเคมีในกะหล่ำปลี มะเขือเทศ และพืชผลไม้เมืองหนาว

• “โครงการฟื้นฟูอาหารช้างป่าภูหลวงอันเนื่องมาจากพระราชดำริ” จ. เลย ช่วยแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของราษฎรที่ได้รับความเสียหายจากช้างป่าทำลายพืชไร่ และไม่ให้ช้างป่าถูกทำร้ายเสียชีวิต เพื่อเพิ่มแหล่งอาหารและแหล่งน้ำให้เพียงพอต่อความต้องการของช้างป่า

• "โครงการป่ารักน้ำ” จ. สกลนคร ปลูกป่าด้วยพันธุ์ไม้ที่เติบโตเร็ว โดยราษฎรเป็นผู้ลงแรงปลูกและดูแลบำรุงเลี้ยง เพื่อฟื้นฟูสภาพป่าที่เสื่อมโทรม ให้เป็นบริเวณต้นน้ำลำธารกักเก็บน้ำไว้ใช้ประโยชน์ และอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้เดิมเอาไว้ให้ได้ ทำให้ราษฎรเกิดความรักและหวงแหนทรัพยากรป่าไม้ให้มากยิ่งขึ้น มีไม้ไว้ใช้สอย และเพิ่มพูนรายได้

• “โครงการพัฒนาลุ่มน้ำพะยังตอนบน” จ. กาฬสินธุ์ สร้างระบบส่งน้ำสู่ไร่นาของเกษตรกร ช่วยพัฒนาชีวิตความเป็นอยู่และการทำมาหากินของราษฎร ปรับพื้นที่เกษตรกรรมจากการปลูกพืชเชิงเดี่ยวเป็นการปลูกพืชได้หลากหลาย ทำให้มีอาหารบริโภคอย่างพอเพียง นำไปสู่ความมีคุณภาพชีวิตที่ดีและพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน

• "โครงการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้และสัตว์ป่าพื้นที่รอยต่อ 5 จังหวัดภาคตะวันออก” ได้แก่ ฉะเชิงเทรา ชลบุรี ระยอง จันทบุรี และสระแก้ว เพื่ออนุรักษ์ ผืนป่าให้ดำรงไว้ซึ่งความอุดมสมบูรณ์ดังเดิม ส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน

• “โครงการแก้มลิงทุ่งทะเลหลวง” การบริหารจัดการน้ำแบบบูรณาการเพื่อแก้ไขปัญหาน้ำท่วม – น้ำแล้งซ้ำซาก ของจังหวัดสุโขทัยแบบยั่งยืน

• "โครงการสะพานพระราม 8" ช่วยบรรเทาปัญหาจราจรบนสะพานสมเด็จพระปิ่นเกล้ารองรับการเดินทางเชื่อมต่อระหว่างฝั่งพระนครกับฝั่งธนบุรี ลดการสิ้นเปลืองพลังงาน และลดมลพิษทางอากาศ เป็นจุดเชื่อมต่อโครงการพระราชดำริตามแนวจตุรทิศ สะพานพระราม 8 จะช่วยเชื่อมการเดินทางระหว่างฝั่งพระนครกับฝั่งธนบุรีให้สะดวกสบายขึ้น

• “โครงการประตูระบายน้ำคลองลัดโพธิ์อันเนื่องมาจากพระราชดำริ” จ. สมุทรปราการ ใช้ระบายน้ำที่หลากและน้ำที่ท่วมทางสองฝั่งของแม่น้ำเจ้าพระยาลงสู่ทะเลทันทีในช่วงก่อนที่น้ำทะเลหนุน และปิดคลองลัดโพธิ์เมื่อน้ำทะเลหนุน เพื่อหน่วงน้ำทะเลไม่ให้ขึ้นลัดเลาะไปตามแนวแม่น้ำเจ้าพระยาที่คดโค้งถึง 18 กิโลเมตรก่อนซึ่งใช้เวลามากจนถึงเวลาน้ำลง ทำให้ไม่สามารถขึ้นไปท่วมตัวเมืองได้

• “โครงการชั่งหัวมัน ตามพระราชดำริ” เป็นศูนย์รวมพันธุ์พืชเศรษฐกิจของอำเภอท่ายาง จ. เพชรบุรี และพื้นที่ใกล้เคียงรวมทั้งการจัดการฟาร์มโคนม และโรงเลี้ยงไก่ไข่ โรงงานแปรรูปผลิตภัณฑ์นม ซึ่งมีผลิตภัณฑ์นมพาสเจอร์ไรส์ และสเตอริไรส์ ตลอดจนมีหน่วยทดลองพลังงานทดแทน เช่น ทุ่งกันหันลม พลังงานแสงอาทิตย์ และไบโอดีเซล ทั้งนี้หน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชน รวมถึงชาวบ้านที่อยู่พื้นที่ใกล้เคียงได้เข้ามาร่วมกันบำรุงดูแลรักษา และแลกเปลี่ยนความรู้ความคิดเห็นตามวิถีการดำรงชีวิตเกษตรกรรมตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

• "องค์การส่งเสริมกิจการโคนมแห่งประเทศไทย” สร้างความมั่นคงทางอาหาร ด้วยการส่งเสริมการเลี้ยงโคนมให้เป็นอาชีพแก่เกษตรกรไทยอย่างมั่นคงและยั่งยืน

• "โครงการอนุรักษ์และฟื้นฟูสภาพป่าบริเวณป่าสงวนแห่งชาติป่ากุยบุรี อันเนื่องมาจากพระราชดำริ” จ. ประจวบคีรีขันธ์ อนุรักษ์และฟื้นฟูสภาพป่ากุยบุรีให้มีการใช้ประโยชน์ทรัพยากรธรรมชาติควบคู่ไปกับการฟื้นฟูบูรณะให้ทรัพยากรธรรมชาติมีความอุดมสมบูรณ์ เกิดความสมดุล และแก้ปัญหาข้อพิพาทระหว่างคนและช้างอย่างยั่งยืนตลอดไป

• "โครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนังอันเนื่องมาจากพระราชดำริ” จ. นครศรีธรรมราช พัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนังป้องกันการรุกล้ำของน้ำเค็มเข้าไปทำลายพื้นที่การเกษตร เก็บกักน้ำจืดไว้ในลำน้ำปากพนังและลำน้ำสาขา ช่วยบรรเทาอุทกภัย เนื่องจากสามารถระบายน้ำลงสู่ทะเลได้สะดวกและรวดเร็วขึ้น ขจัดปัญหาขัดแย้งระหว่างเกษตรนากุ้งและเกษตรกรนาข้าว เป็นแหล่งเพาะเลี้ยงและขยายพันธุ์สัตว์น้ำจืดได้เป็นอย่างดี ลดปัญหาการอพยพย้ายถิ่นฐานไปทำกินในถิ่นอื่น รวมถึงลดปัญหาการน้ำเปรี้ยวและดินเปรี้ยว

• "โครงการพัฒนาลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา” เพิ่มพื้นที่สีเขียวของ จ. สงขลา เพื่อเสริมสร้างสิ่งแวดล้อมที่ดี ป้องกันอุทกภัยภัยแล้ง และการชะล้างพังทลายของหน้าดิน และแก้ไขปัญหาการตื้นเขินจาก ตะกอนดิน ทั้งแหล่งต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ โดยวิธีธรรมชาติ

• "ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงชายฝั่ง” จ. กระบี่ เพิ่มผลผลิตสัตว์น้ำอย่างมีประสิทธิภาพ พัฒนาคุณภาพการผลิตสัตว์น้ำและผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำ ตลอดห่วงโซ่การผลิต เกิดการศึกษาวิจัยทางวิชาการทุกสาขาการประมง รวมทั้งการพัฒนาและถ่ายทอดเทคโนโลยีใหม่ที่ต่อยอดจากงานวิจัย เพื่อให้เกิดนวัตกรรมเชิงสร้างสรรค์และเพิ่มมูลค่า

• "ฟาร์มตัวอย่าง” จ. นราธิวาส สร้างความมั่นคงทางอาหาร เป็นแหล่งจ้างงานแก่ราษฎรที่อาศัยอยู่ในบริเวณใกล้เคียง และเป็นแหล่งท่องเที่ยวของผู้สนใจที่จะมาเยี่ยมชม

• "โครงการฟื้นฟูทรัพยากรชายฝั่งทะเล จ. ปัตตานี และ จ. นราธิวาส” สร้างความสมดุลของระบบนิเวศ มีความหลากหลายทางพันธุกรรมของสัตว์ทะเล เกิดความมั่นคงทางอาหาร ประชาชนมีอาชีพและรายได้ที่มั่นคง

เหล่านี้ ล้วนเป็นมรดก เป็นองค์ความรู้อันล้ำค่าที่คนไทยจะร่วมสืบสานพระราชปณิธานไปอย่างต่อเนื่องไม่มีที่สิ้นสุด เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนของประเทศไทยสืบไป

#มูลนิธิปิดทองหลังพระ
#ทุกวิกฤตผ่านได้เพราะคนไทยไม่ท้อไม่ถอย
#เชื่อมั่นเศรษฐกิจพอเพียง
#สืบสานพระราชปณิธาน
#ศาสตร์ของพระราชาเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน
#พอเพียงเพื่อยั่งยืน
#TV5HD

มูลนิธิปิดทองหลังพระ สืบสานแนวพระราชดำริ
Website: www.pidthong.org
Twitter: twitter.com/pidthong
Instagram: instagram.com/pidthonglangphra_
Threads: threads.net/@pidthonglangphra_
YouTube: https://youtube.com/@pidthong
Line: https://bit.ly/3sumjTn
Tiktok: https://bit.ly/3ZkPmXv