"เกษตรทฤษฎีใหม่" องค์ความรู้จากศาสตร์ของพระราชา แนวพระราชดำริการแบ่งสัดส่วนพื้นที่ทำกิน เพื่อการอยู่รอดและพึ่งตนเอง

ปัญหาหลักของเกษตรกรในอดีต จนถึงปัจจุบันที่สำคัญประการหนึ่ง คือ การขาดแคลนน้ำเพื่อเกษตรกรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเขตพื้นที่เกษตรที่อาศัยน้ำฝน ซึ่งเป็นพื้นที่ส่วนใหญ่ของประเทศที่อยู่ในเขต ที่มีฝนค่อนข้างน้อยและส่วนมากเป็นนาข้าวและพืชไร่ เกษตรกรยังคงทำการเพาะปลูก ได้ปีละครั้งในช่วงฤดูฝนเท่านั้น และมีความเสี่ยงกับความเสียหาย อันเนื่องมาจากความแปรปรวนของดินฟ้าอากาศและฝนทิ้งช่วง แม้ว่าจะมีการขุดบ่อหรือสระเก็บน้ำไว้ใช้บ้างแต่ก็มีขนาดเพียงพอ หรือมีปัจจัยอื่น ๆ ที่เป็นปัญหาให้มีน้ำใช้ไม่เพียงพอ รวมทั้งระบบการปลูกพืชไม่มีหลักเกณฑ์ใด ๆ ส่วนใหญ่ปลูกพืชชนิดเดียว

ด้วยเหตุนี้ จึงได้พระราชทานพระราชดำริ เพื่อเป็นการช่วยเหลือเกษตรกรที่ประสบความยากลำบาก ให้สามารถผ่านพ้นช่วงเวลาวิกฤติ โดยเฉพาะการขาดแคลนน้ำได้ โดยไม่เดือดร้อนและยากลำบากนัก พระราชดำรินี้ ทรงเรียกว่า "ทฤษฎีใหม่" ซึ่งเป็นแนวทางหรือหลักการในการบริหารการจัดการที่ดินและน้ำ เพื่อการเกษตรในที่พื้นที่ขนาดเล็กให้เกิดประโยชน์สูงสุด

ทฤษฎีใหม่: ทำไมใหม่ ?

• มีการบริหารและจัดแบ่งที่ดินแปลงเล็กออกเป็นสัดส่วนที่ชัดเจน เพื่อประโยชน์สูงสุดของเกษตรกร ซึ่งไม่เคยมีใครคิดมาก่อน

• มีการคำนวณโดยหลักวิชาการ เกี่ยวกับปริมาณนํ้าที่จะกักเก็บให้พอเพียงต่อการเพาะปลูกได้ตลอดปี

• มีการวางแผนที่สมบูรณ์แบบ สำหรับเกษตรกรรายย่อย

โดยมีการพัฒนา 3 ขั้นตอน

Step – by – Step Development (3S)

1) อยู่รอด = Survival

เกษตรทฤษฎีใหม่: แบ่งสัดส่วนพื้นที่ทำกิน สร้างผลผลิต ให้สามารถพึ่งพาตนเองได้ โดยแบ่งพื้นที่ออกเป็น 4 ส่วน ตามอัตราส่วน 30: 30: 30: 10 ซึ่งหมายถึง

• พื้นที่ส่วนที่หนึ่ง ประมาณ 30% ให้ขุดสระเก็บกักนํ้าเพื่อใช้เก็บกักนํ้าฝนในฤดูฝน และใช้เสริมการปลูกพืชในฤดูแล้ง ตลอดจนการเลี้ยงสัตว์นํ้า และพืชนํ้าต่าง ๆ

• พื้นที่ส่วนที่สอง ประมาณ 30% ให้ปลูกข้าวในฤดูฝนเพื่อใช้เป็นอาหารประจำ วัน สำ หรับครอบครัวให้เพียงพอตลอดปี เพื่อตัดค่าใช้จ่ายและสามารถพึ่งตนเองได้

• พื้นที่ส่วนที่สาม ประมาณ 30% ให้ปลูกไม้ผล -ไม้ยืนต้น พืชผัก พืชไร่ พืชสมุนไพร ฯลฯ เพื่อใช้เป็นอาหารประจำวันหากเหลือบริโภคก็นำ ไปจำหน่าย

• พื้นที่ส่วนที่สี่ ประมาณ 10% เป็นที่อยู่อาศัย เลี้ยงสัตว์ และโรงเรือนอื่น ๆ

2) พอเพียง = Sufficiency

เมื่อเกษตรกรเข้าใจในหลักการและได้ปฏิบัติในที่ดินของตนจนได้ผลแล้ว ก็ต้องเริ่มขั้นที่สอง คือ ให้เกษตรกรรวมพลังกันในรูปกลุ่มหรือสหกรณ์ ร่วมแรงร่วมใจ ช่วยเหลือกันดำเนินการในด้านต่าง ๆ

3) ยั่งยืน = Sustainability

เมื่อดำเนินการผ่านพ้นขั้นที่สองแล้ว เกษตรกรหรือกลุเกษตรกรก็ควรพัฒนาก้าวหน้าไปสู่ขั้นที่สามต่อไป คือ ติดต่อประสานงาน เพื่อจัดหาทุน หรือแหล่งเงิน เช่น ธนาคาร หรือบริษัทห้างร้านเอกชน มาช่วยในการลงทุนและพัฒนาคุณภาพชีวิต

#มูลนิธิปิดทองหลังพระ

#ทุกวิกฤตผ่านได้เพราะคนไทยไม่ท้อไม่ถอย

#เชื่อมั่นเศรษฐกิจพอเพียง

#สืบสานพระราชปณิธาน

#ศาสตร์ของพระราชาเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน

#พอเพียงเพื่อยั่งยืน

#TV5HD

มูลนิธิปิดทองหลังพระ สืบสานแนวพระราชดำริ

Website: www.pidthong.org

Twitter: twitter.com/pidthong

Instagram: instagram.com/pidthonglangphra_

Threads: threads.net/@pidthonglangphra_

YouTube: https://youtube.com/@pidthong

Line: https://bit.ly/3sumjTn

Tiktok: https://bit.ly/3ZkPmXv