ถนนราชดำเนินกำลังจะมีอีกหนึ่งจุดหมายที่ไม่ได้มีไว้แค่ “เดินผ่าน” แต่ถูกออกแบบให้คนทุกวัยเข้ามาอ่าน เรียนรู้ ทำงาน ทดลองความคิด และใช้เวลาร่วมกันได้ตลอดวัน หนึ่งในโครงการสำคัญคือ “ศูนย์การเรียนรู้แห่งชาติ” (National Knowledge Center: NKC) ของสำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน) หรือ OKMD บนถนนราชดำเนินกลาง บริเวณตรงข้ามโรงแรมรัตนโกสินทร์ ใกล้สนามหลวงและย่านเมืองเก่ากรุงเทพฯ โดยตั้งเป้าเปิดให้บริการในปี 2572
โครงการมีพื้นที่ใช้สอยรวมประมาณ 20,000 ตารางเมตร แบ่งเป็นอาคารหลัก 2 แห่ง คือ Ratchadamnoen Center 1 และ Ratchadamnoen Center 2 ความน่าสนใจไม่ได้อยู่แค่ขนาดของโครงการ แต่คือแนวคิดการสร้าง “พื้นที่เรียนรู้สาธารณะ” ขนาดใหญ่ใจกลางเมือง เปิดพื้นที่ให้ความรู้ เทคโนโลยี ความคิดสร้างสรรค์ และกิจกรรมของคนหลายเจเนอเรชันมาอยู่ด้วยกัน
Ratchadamnoen Center 1 — บ้านหลังใหญ่ของการเรียนรู้ อาคารหลักมีพื้นที่ประมาณ 16,000 ตารางเมตร วางฟังก์ชันให้เป็นพื้นที่เรียนรู้ร่วมสมัย ตั้งแต่ Living Library หรือห้องสมุดมีชีวิต พื้นที่พัฒนาทักษะแห่งอนาคต Future Skills, Innovation Lab สำหรับการเรียนรู้และทดลองด้านนวัตกรรม รวมถึง Craft Workshop สำหรับงานสร้างสรรค์และงานฝีมือ ภายในยังมีพื้นที่จัดนิทรรศการ ห้องประชุมและพื้นที่สัมมนา ศูนย์การเรียนรู้สำหรับเด็ก พื้นที่เรียนรู้ผ่านการลงมือทำ Media Lab รวมถึงพื้นที่อาหารและเครื่องดื่ม
อีกไฮไลต์สำคัญคือแผนรองรับ TK Park ซึ่งปัจจุบันให้บริการอยู่ที่ชั้น 8 ศูนย์การค้าเซ็นทรัลเวิลด์ ให้เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของศูนย์การเรียนรู้แห่งใหม่ พร้อมพื้นที่ Co-Working Space ขนาดใหญ่ นั่นหมายความว่า หากโครงการดำเนินไปตามแผน ที่นี่จะไม่ใช่ “ห้องสมุด” ในความหมายเดิม แต่จะเป็นพื้นที่ที่คนสามารถมาอ่านหนังสือ ทำงาน เรียนทักษะใหม่ ทดลองเทคโนโลยี ทำกิจกรรม หรือพบปะแลกเปลี่ยนความคิดได้ในสถานที่เดียว
Ratchadamnoen Center 2 — พื้นที่วิชาการและสำนักงานใหญ่ OKMD อาคารที่สองมีพื้นที่ประมาณ 4,000 ตารางเมตร รองรับ Exhibition Area และ Activity Area สำหรับกิจกรรมทางวิชาการ การจัดแสดงนิทรรศการ ตลอดจนผลงานจากหลากหลายสาขา นอกจากนี้ยังมีแผนใช้เป็นที่ตั้ง สำนักงานใหญ่ของ OKMD เพื่อรวมพื้นที่บริหารและพื้นที่การเรียนรู้เข้าไว้ในย่านเดียวกัน
ไม่ใช่แค่ตัวอาคาร แต่เพิ่ม Public Space ให้ราชดำเนิน เป็นอีกจุดที่น่าจับตาคืองานออกแบบพื้นที่โดยรอบ ตัวอาคารถูกออกแบบให้สัมพันธ์กับแนวถนนราชดำเนิน ขณะที่ด้านหลังบริเวณซอยดำเนินกลางเหนือมีพื้นที่กิจกรรมและ Public Space รองรับการใช้งานของประชาชน รวมถึงพื้นที่ Rooftop ซึ่งด้วยทำเลของโครงการ จะเปิดมุมมองไปยังย่านสนามหลวงและเมืองเก่ากรุงเทพฯ กลายเป็นอีกพื้นที่ที่เชื่อม “การเรียนรู้” เข้ากับบริบททางประวัติศาสตร์ของพระนคร
หากมองในภาพใหญ่ โครงการนี้จึงมีความหมายมากกว่าการสร้างอาคารใหม่ เพราะราชดำเนินเป็นหนึ่งในถนนที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์และสถาปัตยกรรมของกรุงเทพฯ การเพิ่มพื้นที่สาธารณะที่คนสามารถเข้ามาใช้งานจริง อาจช่วยให้ย่านนี้มีชีวิตในมิติใหม่ นอกเหนือจากบทบาทด้านการท่องเที่ยว สถานที่ราชการ และพื้นที่ประวัติศาสตร์
จาก ห้องสมุดมีชีวิต สู่ Innovation Lab, Media Lab, Future Skills, Co-Working Space, พื้นที่เด็ก นิทรรศการ งานคราฟต์ และพื้นที่สาธารณะ ทุกอย่างกำลังถูกรวมเข้ามาอยู่ในโครงการเดียว หากเปิดให้บริการได้ตามเป้าหมายในปี 2572 ศูนย์การเรียนรู้แห่งชาติอาจกลายเป็นอีกหนึ่งแลนด์มาร์กสำคัญของราชดำเนิน และเป็นตัวอย่างของการนำพื้นที่ใจกลางเมืองกลับมาเชื่อมโยงกับชีวิตประจำวันของคนรุ่นใหม่
จากถนนสายประวัติศาสตร์ สู่ถนนที่คนสามารถมา “เรียนรู้–ทำงาน–สร้างสรรค์–ใช้ชีวิต” ได้จริง ราชดำเนินในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า จึงน่าจับตามองไม่น้อย
