วงการศิลปะร่วมสมัยทั่วโลกร่วมแสดงความอาลัยครั้งใหญ่ต่อการจากไปของ “ยาโยอิ คุซามะ” (Yayoi Kusama) ศิลปินแนวอาวองการ์ดระดับตำนานของประเทศญี่ปุ่น เจ้าของฉายา “ราชินีลายจุด” ผู้เปลี่ยนภาพหลอนและอาการทางจิตเวชให้กลายเป็นผลงานศิลปะชิ้นเอกระดับโลก เสียชีวิตลงอย่างสงบด้วยภาวะอวัยวะล้มเหลวหลายระบบ ณ โรงพยาบาลในกรุงโตเกียว สิริอายุรวม 97 ปี
มูลนิธิเพื่อการสนับสนุนศิลปินเปิดเผยว่า ยาโยอิ คุซามะ ได้ถึงแก่กรรมอย่างสงบเมื่อวันที่ 14 สิงหาคม 2569 ที่ผ่านมา ถือเป็นการปิดฉากเส้นทางบนถนนสายศิลปะที่ยาวนานกว่า 60 ปี โดยเธอได้รับการยกย่องให้เป็นหนึ่งในศิลปินหญิงที่ประสบความสำเร็จสูงสุดของโลก ทั้งด้านชื่อเสียงและมูลค่าทางการค้า ภาพผลงานประมูลของเธอทำราคาสูงถึงหลายล้านดอลลาร์สหรัฐ ขณะที่นิทรรศการชื่อดังอย่าง “ห้องกระจกไร้ขอบเขต” (Infinity Mirror Rooms) และผลงานประติมากรรม “ฟักทองลายจุด” กลายเป็นปรากฏการณ์ทางวัฒนธรรมที่ดึงดูดผู้เข้าชมมหาศาลทั่วทุกมุมโลก
คุซามะ เกิดเมื่อปี 1929 ที่จังหวัดนากาโน ประเทศญี่ปุ่น เธอเริ่มเห็นภาพหลอนตั้งแต่อายุ 10 ขวบ โดยเห็นลวดลายดอกไม้และลายจุดขยายปกคลุมไปทั่วห้องและร่างกาย จึงใช้การวาดภาพเป็นเครื่องมือบำบัดจิตใจ ภายใต้แนวคิด “Self-Obliteration” หรือการลบล้างตัวตนให้กลืนหายไปกับศิลปะ ต่อมาในปี 1957 เธอได้เดินทางไปต่อสู้ชีวิตในนครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา จนก้าวขึ้นมาเป็นผู้นำศิลปะแถวหน้าในยุค 1960 ผ่านผลงานศิลปะจัดวาง แฟชั่น และการแสดงเชิงสัญลักษณ์
ในปี 1973 คุซามะเดินทางกลับประเทศญี่ปุ่นและตัดสินใจเข้าพักรักษาตัวในโรงพยาบาลจิตเวชในกรุงโตเกียวด้วยความสมัครใจ พร้อมใช้สตูดิโอใกล้เคียงสร้างสรรค์ผลงานอย่างต่อเนื่องจวบจนช่วงบั้นปลายชีวิต เอกลักษณ์ที่ผู้คนจดจำได้ดีคือ วิกผมสีสดใส เสื้อผ้าลายจุด และผลงานฟักทองลายจุดอันเป็นสัญลักษณ์ประจำตัว
ตลอดชีวิต คุซามะได้รับรางวัลเกียรติยศระดับนานาชาติมากมาย อาทิ เครื่องราชอิสริยาภรณ์อาทิตย์อุทัย (Order of the Rising Sun) จากรัฐบาลญี่ปุ่นในปี 2006 และได้รับการคัดเลือกจากนิตยสาร TIME ให้เป็น 1 ใน 100 บุคคลผู้ทรงอิทธิพลที่สุดในโลกเมื่อปี 2016
Cr.AP
