อินโดนีเซียโยนหินถามทาง! เสนอเก็บค่าผ่านทางช่องแคบมะละกา สิงคโปร์-มาเลเซียยันต้องเปิดเสรี

สํานักข่าวต่างประเทศรายงานเมื่อวันที่ 23 เมษายน 2569 ว่า นายปูร์บายา ยูดี ซาเดวา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังของอินโดนีเซีย ได้เสนอแนวคิดเชิงยุทธศาสตร์ในการเรียกเก็บภาษีหรือค่าธรรมเนียมจากเรือที่แล่นผ่าน "ช่องแคบมะละกา" ซึ่งเป็นเส้นทางเดินเรือและขนส่งพลังงานที่สําคัญที่สุดแห่งหนึ่งของโลก เพื่อผลักดันให้อินโดนีเซียก้าวขึ้นเป็น "ผู้เล่นหลัก" ในเศรษฐกิจโลกตามนโยบายของประธานาธิบดีปราโบโว ซูเบียนโต

นายปูร์บายายอมรับว่า แนวคิดนี้ได้รับแรงบันดาลใจมาจากแผนการของประเทศอิหร่านที่เตรียมจัดเก็บค่าผ่านทางในช่องแคบฮอร์มุซ ท่ามกลางสถานการณ์ตึงเครียดในตะวันออกกลาง โดยเขามองว่าหากอินโดนีเซีย มาเลเซีย และสิงคโปร์ ร่วมมือกันจะสร้างรายได้มหาศาล เนื่องจากช่องแคบมะละกามีทั้งความกว้างและความยาวเชิงยุทธศาสตร์

อย่างไรก็ตาม ข้อเสนอดังกล่าวถูกตอบโต้อย่างรวดเร็วจากประเทศร่วมชายฝั่ง นายวิเวียน บาลากริชนัน รมว.ต่างประเทศ ย้ําชัดว่าเส้นทางนี้ต้องเปิดกว้างสําหรับทุกคนตามอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล (UNCLOS) และสิงคโปร์จะไม่สนับสนุนการเรียกเก็บค่าผ่านทางในลักษณะ "ค่าต๋ง" โดยเด็ดขาด

นายแอนโทนี โลเค รมว.คมนาคม ยืนยันจุดยืนในการรักษาเสรีภาพในการเดินเรือและยึดมั่นในระบบที่ยึดหลักกฎหมายระหว่างประเทศ ในฐานะสมาชิกองค์การทางทะเลระหว่างประเทศ (IMO)

แม้รัฐบาลอินโดนีเซียจะมองว่าเป็นโอกาสในการเพิ่มรายได้ แต่การดําเนินนโยบายนี้ในทางปฏิบัติทําได้ยากยิ่ง เนื่องจากสิทธิในการผ่านทาง (Right of Transit Passage) เป็นสิทธิพื้นฐานสากลภายใต้กฎหมายทะเล UNCLOS ที่รัฐชายฝั่งไม่มีสิทธิปิดกั้นหรือเรียกเก็บเงินแลกกับการผ่านทาง อีกทั้งการจะบังคับใช้ได้จริงต้องได้รับความเห็นชอบจากทั้งสามประเทศร่วมกัน ซึ่งปัจจุบันยังมีความเห็นที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง

ปัจจุบันข้อเสนอนี้ยังคงเป็นเพียงแนวคิดเบื้องต้นของฝั่งอินโดนีเซีย ซึ่งต้องมีการพิจารณาถึงผลกระทบต่อกระแสการค้าโลกและการทูตระหว่างประเทศอย่างรอบคอบก่อนที่จะมีการขยับเขยื้อนใด ๆ ต่อไป