กรมการปกครอง แจงข่าว รื้อวาระ กํานัน-ผู้ใหญ่บ้าน จาก 60 เป็น 4 ปี ยันไม่จริง

กรมการปกครอง แจงข่าว รื้อวาระ กํานัน-ผู้ใหญ่บ้าน จาก 60 เป็น 4 ปี ยันไม่จริง

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า กรมการปกครอง เปิดเผยว่า ตามที่ปรากฏข้อความบนสื่อออนไลน์ของผู้ใช้นามแฝง “ใหญ่ เมืองย่า” ความว่า “#เอาแล้วสิ เขย่าบัลลังก์นักปกครอง! “อนุทิน” สั่งรื้อแหลกวาระ “กํานัน-ผู้ใหญ่บ้าน” เลิกนอนกินจนเกษียณ 60 ปี ดัดหลังพวกอิทธิพล-ไร้วิสัยทัศน์!”

สํานักบริหารการปกครองท้องที่ ขอชี้แจง ดังนี้

1.ผู้ใหญ่บ้านคือเป็นหัวหน้าของราษฎรในหมู่บ้านของตนปฏิบัติหน้าที่เป็นผู้ช่วยเหลือนายอําเภอซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของราชการบริหารส่วนภูมิภาค มีบทบาทอํานาจหน้าที่ในการปฏิบัติงานตามกฎหมายและแนวนโยบายของรัฐ การรักษาความสงบเรียบร้อย การป้องกันและแก้ไขปัญหากรณีต่าง ๆ ทําหน้าที่เป็นคนกลางในการไกล่เกลี่ยประนีประนอมข้อพิพาทในท้องที่ เป็นต้น

2.การเข้าสู่ตําแหน่งของกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน มีดังนี้ ผู้ใหญ่บ้าน โดยการเลือกจากราษฎรในหมู่บ้านกํานัน โดยการคัดเลือกของผู้ใหญ่บ้านในตําบล

3.แนวทางนโยบายของกระทรวงมหาดไทย และกรมการปกครอง เกี่ยวกับข้อเรียกร้องให้มีวาระการดํารงตําแหน่งของ กํานัน-ผู้ใหญ่บ้าน

3.1 แต่เดิมการดํารงตําแหน่ง กํานัน ผู้ใหญ่บ้าน มีวาระคราวละ 5 ปี ซึ่งพบปัญหาและอุปสรรคในการปฏิบัติหน้าที่ของกํานันและผู้ใหญ่บ้านไม่กล้าใช้อํานาจและหน้าที่ในการรักษาความสงบเรียบร้อยในหมู่บ้าน เนื่องจากกังวลว่าการดําเนินการดังกล่าวจะกระทบต่อคะแนนเสียงของประชาชนที่จะมาลงคะแนนให้แก่ตนในวาระถัดไป ขาดความต่อเนื่องและประสบการณ์ในการปฏิบัติงาน ต่อมา กรมการปกครองจึงได้แก้ไข พ.ร.บ.ลักษณะปกครองท้องที่ (ฉบับที่ 11) พ.ศ. 2551 โดยกําหนดให้กํานันและผู้ใหญ่บ้านพ้นจากตําแหน่งเมื่ออายุครบ 60 ปีบริบูรณ์

3.2 การดํารงตําแหน่งกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน วาระคราวละ 5 ปี มีข้อดี – ข้อเสีย ดังนี้

ข้อดี 
1) เกิดความกระตือรือร้นในการปฏิบัติหน้าที่ เนื่องจากกลัวจะเสียฐานคะแนนเสียง

2) หากการปฏิบัติหน้าที่ไม่มีประสิทธิภาพ ราษฎรในพื้นที่มีโอกาสที่จะเปลี่ยนผู้ใหญ่บ้านได้ในระยะเวลาที่ไม่นานจนเกินไป

3) เปิดโอกาสให้มีผู้มีความรู้ความสามารถเข้ามาเป็นผู้นําหมู่บ้านได้ง่ายขึ้น

ข้อเสีย
1) ทําให้ไม่กล้าที่จะปฏิบัติหน้าที่อย่างตรงไปตรงมา เนื่องจากเกรงจะเสียฐานคะแนนเสียง ทําให้เกิดการหย่อนยานในการปฏิบัติหน้าที่

2) เกิดการไม่วางตัวเป็นกลางทางการเมือง อิงกับนักการเมืองในพื้นที่

3) การทํางานไม่มีการสั่งสมประสบการณ์

4) ขาดความต่อเนื่องในการแก้ไขปัญหาและการนํานโยบายไปปฏิบัติ ทําให้ไม่สามารถ แก้ไขปัญหาได้อย่างยั่งยืน

5) สิ้นเปลืองงบประมาณ เพราะจะต้องจัดให้มีการเลือกทุก 4 หรือ 5 ปี

6) ทําให้ถูกมองว่าเป็นนักการเมืองท้องถิ่น รวมทั้งอาจทําให้ถูกมองว่าอํานาจหน้าที่ ซ้ําซ้อนกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

ปัจจุบันกระทรวงมหาดไทยและกรมการปกครอง ยังไม่มีนโยบายในการเสนอแก้ไขปรับปรุงวาระ การดํารงตําแหน่งของกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน จากวาระ 60 ปี เป็นวาระ 4 ปี