เส้นทางของเส้นก๋วยเตี๋ยวผัดไทย: จากนโยบายรัฐสู่อาหารจานโปรดของคนไทย

ในปี 2485 ประเทศไทยต้องเผชิญกับวิกฤตของสงครามมหาเอเชียบูรพา อีกทั้งยังต้องเผชิญกับอุทกภัยครั้งใหญ่ เป็นผลให้เศรษฐกิจของประเทศเกิดหยุดชะงัก ผู้คนไม่สามารถออกไปทำงานนอกบ้านได้ เกิดภาวะขาดแคลนของอุปโภคบริโภค รัฐบาลในขณะนั้นที่มีผู้นำอย่างจอมพล ป. พิบูลสงคราม จึงต้องเร่งหาวิธีแก้ไขปัญหาดังกล่าวเพื่อให้ประเทศสามารถก้าวไปข้างหน้าได้

ที่มา: https://ngthai.com/history/17300/1942-bangkok-flood/

          ขณะนั้นก๋วยเตี๋ยวเป็นอาหารจีนที่กำลังแพร่หลายและเป็นที่นิยมของชาวไทยเป็นอย่างมาก รัฐบาลจึงเล็งเห็นว่าก๋วยเตี๋ยวอาจเป็นตัวแปรสำคัญที่จะช่วยแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น เนื่องจากวัตถุดิบของก๋วยเตี๋ยวนั้นผลิตจากข้าวที่มีราคาถูกกว่าข้าวปกติที่ชาวไทยบริโภค ดังนั้นก็จะช่วยในเรื่องลดการบริโภคข้าวของชาวไทยลงไปได้ เพราะเหตุการสงครามและอุทกภัยส่งผลให้เกิดภาวะขาดแคลนข้าวภายในประเทศไปอย่างมาก

          รัฐบาลจึงหันมาสนับสนุนก๋วยเตี๋ยว โดยมีแนวคิดที่จะเปลี่ยนก๋วยเตี๋ยว “แบบจีน” กลายเป็นก๋วยเตี๋ยว “แบบไทย” เพื่อให้สอดคล้องกับนโยบายสร้างชาติที่เกิดขึ้น ซึ่งจะนำเส้นก๋วยเตี๋ยวมาผัดแทนและใส่วัตถุดิบเป็นไข่และกุ้ง ก๋วยเตี๋ยวผัดชนิดนี้ถูกเรียกว่า “ก๋วยเตี๋ยวผัดไทย” หรือ “ผัดไทย” ที่ผู้คนนิยมรับประทานมาจนถึงปัจจุบันนั่นเอง ก๋วยเตี๋ยวผัดไทยในขณะนั้นจะไม่ได้ใส่เนื้อหมู ด้วยเหตุภาวะตกต่ำของเศรษฐกิจและเชื่อว่าเนื้อหมูเป็นอาหารของชาวจีน

          นอกจากนี้รัฐบาลยังทำสื่อเพื่อรณรงค์ให้ประชาชนหันมาบริโภคก๋วยเตี๋ยว ไม่ว่าจะเป็นการจัดทำโปสเตอร์ แต่งเพลงโดยมีเนื้อหาเกี่ยวกับกับก๋วยเตี๋ยว

“...ก๋วยเตี๋ยวมาแล้วจ้า...ก๋วยเตี๋ยวจ้า...ก๋วยเตี๋ยวเอ๊ย...ของไทยใช้พืชผล

เกิดในไทยรัฐทั้งสิ้น...ทรัพย์ในดินหาได้ทั่วไป...ช่วยซื้อขายกันให้มั่งมี เพราะไทยเรานี้ช่วยกันตลอดไป…” 

(บทเพลงก๋วยเตี๋ยว หนึ่งในเพลงยุครัฐนิยมของจอมพล ป. พิบูลสงคราม)

ที่มา: https://happeningbkk.com/post/9095

          ก๋วยเตี๋ยวผัดไทยนอกจากจะทำให้ประชาชนสามารถอิ่มท้องจากสภาวะขาดแคลนข้าว ก๋วยเตี๋ยวไทยยังสามารถสร้างอาชีพให้กับประชาชนได้อีกด้วย เนื่องจากรัฐบาลได้สนับสนุนให้ประชาชนหันมาค้าขายก๋วยเตี๋ยวเพิ่มมากขึ้น อีกทั้งการลดต้นทุนค่าใช้จ่ายยังสามารถทำให้ประเทศไทยลดรายจ่ายและความสิ้นเปลืองเงินตราของประเทศได้

          ก๋วยเตี๋ยวผัดไทยจึงถือว่ากลายเป็นเมนูสร้างชาติให้กับรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงครามได้ ทั้งด้านเศรษฐกิจ ด้านสังคมรวมไปถึงให้เรื่องของชนชั้นทางสังคม เพราะก๋วยเตี๋ยวผัดไทยเป็นเมนูที่ใคร ๆ ก็สามารถเข้าถึงได้ อีกทั้งเมนูนี้ยังเป็นที่นิยมของทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติสืบเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน