Soft Power สู่ความมั่งคั่ง: การเติบโตทางเศรษฐกิจของเกาหลีใต้ผ่านการส่งออกทางวัฒนธรรม

อะไรอยู่เบื้องหลังความสำเร็จของเกาหลีใต้ที่เปลี่ยนวัฒนธรรมบันเทิงให้กลายเป็นพลังเศรษฐกิจระดับโลก?

          ปัจจุบันอุตสาหกรรมทางวัฒนธรรมเป็นตัวการสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของเกาหลีใต้ อีกทั้งยังเป็นจุดมุ่งหมายสำคัญที่ทำให้เกาหลีใต้ก้าวขึ้นมามีอิทธิพลและอำนาจในเวทีโลก จากที่เคยตกเป็นประเทศที่ยากจนที่สุด ทว่าเพราะเหตุใดและอะไรคือเบื้องหลังที่รัฐบาลเกาหลีใต้หันมาผลักดันวัฒนธรรมและ Soft Power ให้กลายเป็นเครื่องจักรสำคัญในการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศจนประสบความสำเร็จมาจวบจนถึงปัจจุบันนี้?

เหตุผลของรัฐบาลเกาหลีใต้ในการผลักดัน Soft Power ให้เป็นตัวขับเคลื่อนเศรษฐกิจประเทศ

          ย้อนกลับในช่วงปี 1998 ยุคของประธานาธิบดี “คิม แดจุง” ขณะนั้นเกาหลีใต้กำลังเผชิญกับปัญหาวิกฤตทางการเงิน อีกทั้งยังต้องดำเนินนโยบายเศรษฐกิจไปพร้อม ๆ กับการแก้ไขปัญหา ด้วยความมีไหวพริบของประธานาธิบดีคิม แดจุง ได้สังเกตเห็นว่าทั่วโลกในขณะนั้นกำลังให้ความสำคัญกับการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน รัฐบาลเกาหลีใต้จึงหยิบยกความเป็น “Soft Power” ของประเทศมาเป็นอาวุธสำคัญในการพัฒนาเศรษฐกิจ

ภาพนายคิม แดจุง อดีตประธานาธิบดี

          เกาหลีใต้ในอดีตเคยมุ่งเน้นการผลิตและส่งออกอุตสาหกรรมหนักเป็นหลัก โดยจะเป็นการดำเนินธุรกิจผ่านกลุ่มนายทุนใหญ่ของประเทศอย่างกลุ่ม “แชโบล” แต่หลังจากการเข้ามาบริหารของรัฐบาลคิม แดจุง ก็ได้ตระหนักถึงข้อจำกัดต่าง ๆ ของประเทศ ทั้งข้อจำกัดทางทรัพยากรและการแข่งขันในการส่งออกกับประเทศในเอเชียตะวันออกที่ทางเกาหลีใต้เองมีข้อจำกัดที่มากกว่าประเทศอื่น ๆ ทางรัฐบาลจึงได้หันมาประกาศนโยบาย Korea : Culture, Creativity and Content ซึ่งเป็นนโยบายที่ส่งเสริมวัฒนธรรมเป็นหลัก ส่งผลให้บทบาทของกลุ่มแชโบลลดลงและเป็นการเพิ่มโอกาสให้กับธุรกิจรายย่อยภายในประเทศ

ภาพกลุ่มธุรกิจแชโบล

          ในศตวรรษที่ 21 การส่งออกวัฒนธรรมของเกาหลีใต้ได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก การหันมาสนับสนุนนักธุรกิจรายย่อยทำให้เกิดการเติบโตของบริษัทเอกชนที่มีความหลากหลายมากขึ้น บริษัทเหล่านี้ได้มีความพยายามเอาดนตรีและวัฒนธรรมของเกาหลีใต้มาสร้างสรรค์เป็นผลงานโดยใช้อินเทอร์เน็ตเป็นช่องทางในการเผยแพร่สู่นานาประเทศ บริษัทแรกที่ริเริ่มในการทำธุรกิจนี้ได้แก่ SM Entertainment ซึ่งก่อตั้งโดยลี ซูมาน โดยทางบริษัทมีกลยุทธ์ในการนำวัฒนธรรมมาผลิตเป็นสินค้าและส่งออกผ่านแนวคิด Culture Technology ซึ่งบริษัทนี้ได้ผลิตศิลปินที่มีชื่อเสียงออกมามากมาย ไม่ว่าจะเป็น TVXQ, Super Junior, Girl Generation, Exo, NCT, Aespa และ Riize เป็นต้น

ภาพโลโก้ SM Entertainment

          ภาคเอกชนนับได้ว่ามีบทบาทสำคัญอย่างมากในการขับเคลื่อนนโยบายการส่งออกวัฒนธรรมของรัฐบาล อีกทั้งยังทำให้นโยบายของรัฐบาลประสบความสำเร็จ จนกลายเป็นประเทศที่มีความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างรวดเร็ว อีกทั้งรัฐบาลชุดนี้ยังพิสูจน์ให้เห็นว่าการผลักดันวัฒนธรรมและความเป็น Soft Power ส่งผลให้ประเทศอื่น ๆ ได้เรียนรู้และซึมซับความเป็นเกาหลีใต้ไม่ใช่แค่ความเป็น K-POP แต่ยังเป็นสิ่งอื่น ๆ ไม่ว่าจะเป็น ภาพยนตร์ ซีรีส์ อาหาร ภาษาและการท่องเที่ยวจากการหันมาพัฒนาและส่งเสริมอุตสาหกรรมวัฒนธรรมของรัฐบาลในวันนั้นประเทศเกาหลีใต้จึงได้รับความนิยมมาอย่างต่อเนื่องจนถึงทุกวันนี้

อ้างอิง: K Wave กับเศรษฐกิจเกาหลีใต้ ของ ศิริพร ดาบเพชร