การประชุมสุดยอด G20 จบลงด้วยเกมโทษกันไปมาเรื่องสงครามยูเครน-รัสเซีย

พันธมิตรของยูเครนและรัสเซียต่างโยนความผิดให้กันสำหรับสงครามที่ทวีความรุนแรงในยุโรป ซึ่งครอบงำการเจรจาในวันสุดท้ายของการประชุมสุดยอด G20 ที่บราซิล

เอเอฟพีรายงาน เมื่อวันพุธที่ 20 พฤศจิกายน 2567 กล่าวว่า การประชุมสุดยอดกลุ่มประเทศเศรษฐกิจชั้นนำของโลก หรือ G20 ปี 2024 สิ้นสุดลงแล้วที่นครรีโอเดจาเนโร ประเทศบราซิล

การประชุมที่กินเวลานานสองวันนี้จบลงด้วยคำวิงวอนของประธานาธิบดีลูอิซ อินาซิโอ ลูลา ดา ซิลวา ให้ผู้นำที่ทรงอิทธิพลที่สุดในโลกช่วยเหลือการเจรจาเรื่องสภาพอากาศของสหประชาชาติ (COP29) ที่กำลังรอความชัดเจนในอาเซอร์ไบจาน โดยขอให้พิจารณาเรื่องนี้ว่าเป็น "การอยู่รอดของโลก"

ก่อนส่งมอบอำนาจให้กับโดนัลด์ ทรัมป์ซึ่งเป็นผู้ไม่เชื่อเรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โจ ไบเดนซึ่งเข้าร่วมการประชุมสุดยอดครั้งสุดท้ายในฐานะประธานาธิบดีสหรัฐ ได้เรียกร้องให้มีการดำเนินการอย่างเร่งด่วนเช่นกัน

"ประวัติศาสตร์กำลังจับตาดูเราอยู่" เขากล่าวกระตุ้น

แต่การตัดสินใจของไบเดนที่จะพลิกกลับนโยบายสำคัญของสหรัฐที่มีต่อยูเครนอย่างกะทันหันในช่วงสัปดาห์สุดท้ายของการดำรงตำแหน่ง ได้เบี่ยงเบนความสนใจจากวาระ G20 ที่มุ่งต่อต้านความยากจนและต่อต้านการปล่อยมลพิษ

ในวันก่อนการประชุม ไบเดนให้ไฟเขียวแก่รัฐบาลเคียฟในการใช้ขีปนาวุธของสหรัฐโจมตีลึกเข้าไปในดินแดนของรัสเซียได้ ซึ่งดูเหมือนจะเป็นการตอบโต้ที่รัฐบาลมอสโกเกณฑ์ทหารเกาหลีเหนือไปสู้รบในยูเครน

การเคลื่อนไหวดังกล่าวทำให้รัสเซียประกาศว่าจะผ่อนปรนกฎเกณฑ์การใช้อาวุธนิวเคลียร์ ซึ่งทำให้ผู้สนับสนุนยูเครนในสหรัฐ, ยุโรป และที่อื่นๆ เกิดความกังวล

เซอร์เก ลาฟรอฟ รัฐมนตรีต่างประเทศรัสเซีย ซึ่งมาร่วมประชุม G20 ประกาศว่า สหรัฐและรัสเซียกำลังอยู่บนขอบของการสู้รบทางทหารโดยตรง

นายกรัฐมนตรีเคียร์ สตาร์เมอร์ ของอังกฤษวิจารณ์วาทกรรมไร้ความรับผิดชอบของรัสเซีย ขณะที่ประธานาธิบดีเอมมานูเอล มาครง ของฝรั่งเศสกล่าวว่า เขาได้ขอให้ประธานาธิบดีสีจิ้นผิง ของจีน ใช้อิทธิพลทั้งหมดที่มีเพื่อกล่อมวลาดิมีร์ ปูติน ผู้นำรัสเซีย

สี จิ้นผิงซึ่งแสดงตนเป็นผู้ปกป้องระเบียบโลกเมื่อยุคใหม่ของทรัมป์มาถึง ได้จัดการประชุมติดต่อกันกับผู้นำคนอื่นๆ นอกรอบการประชุมหลัก

ผู้นำจีนได้เน้นย้ำว่าโลกกำลังเผชิญกับช่วงเวลาใหม่ของ "ความปั่นป่วน"

ในช่วงซัมเมอร์ที่ผ่านมา จีนและบราซิลได้เปิดเผยแผนที่จะนำรัสเซียและยูเครนกลับเข้าสู่โต๊ะเจรจา แต่ถูกรัฐบาลเคียฟปฏิเสธ เพราะต้องการให้รัฐบาลมอสโกถอนทหารออกไปก่อน

แถลงการณ์ร่วมของการประชุมสุดยอดไม่ได้กล่าวถึงการรุกรานของรัสเซีย โดยระบุเพียงว่าบรรดาผู้นำเปิดกว้างต่อ "ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ทั้งหมดที่เกี่ยวข้องกับการสนับสนุนสันติภาพที่ครอบคลุม, ยุติธรรม และยั่งยืนในยูเครน"

ประธานาธิบดีลูอิซ อินาซิโอ ลูลา ดา ซิลวาใช้โอกาสการเป็นเจ้าภาพเพื่อเน้นย้ำถึงการสนับสนุนประเด็นปัญหาโลกร้อน และการต่อสู้กับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่รอความชัดเจนจากชาติเศรษฐกินใหญ่ ในกรุงบากู เมืองหลวงของอาเซอร์ไบจาน

"เราไม่สามารถทิ้งภารกิจของที่ประชุม COP29 ได้" ลูลากล่าวเมื่อวันอังคาร โดยอ้างถึงเมืองอเมซอนที่จะเป็นเจ้าภาพการประชุมสภาพอากาศของสหประชาชาติในปีหน้า

แต่แถลงการณ์ของ G20 เกี่ยวกับเรื่องนี้ยังไม่ได้รับการสนับสนุนจากผู้เจรจาเรื่องสภาพอากาศที่รวมตัวกันในอาเซอร์ไบจาน

แม้จะรับทราบถึงความต้องการเงินทุนด้านสภาพอากาศหลายล้านล้านดอลลาร์สำหรับประเทศยากจน แต่ที่ประชุมผู้นำกลับล้มเหลวในการกล่าวถึงความจำเป็นในการเปลี่ยนผ่านจากเชื้อเพลิงฟอสซิลอย่างชัดเจน

ผู้นำบราซิลกล่าวว่า การประชุมปีหน้าจะเป็นโอกาสสุดท้ายที่จะหลีกเลี่ยงความเสียหายอันไม่อาจย้อนคืนได้ ที่เกิดจากภาวะโลกร้อน

ลูลาส่งมอบตำแหน่งประธาน G20 ครั้งถัดไปให้กับแอฟริกาใต้ และสมาชิก G20 ยังได้ตกลงที่จะร่วมมือกันเพื่อให้ประเทศเศรษฐกิจขนาดใหญ่ทั่วโลกจ่ายภาษีมากขึ้น ซึ่งเป็นข้อเรียกร้องหลักของผู้รณรงค์ต่อต้านความยากจน.