กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ชี้แจงข้อเท็จจริงกรณี Jewish Cemetery Thailand ซึ่งตั้งอยู่ที่ ต.เสม็ดใต้ อ.บางคล้า จ.ฉะเชิงเทรา หลังเกิดข้อสงสัยเกี่ยวกับสถานะใบอนุญาต การฝังศพ และการดำเนินการเคลื่อนย้ายออกจากพื้นที่
ก่อนหน้านี้ นายพลพีร์ สุวรรณฉวี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย พร้อมผู้ว่าราชการจังหวัดฉะเชิงเทรา ฝ่ายปกครอง และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ลงพื้นที่ตรวจสอบเมื่อวันที่ 11 กันยายน 2569 ก่อนสรุปข้อเท็จจริงใน 3 ประเด็นหลัก
ใบอนุญาตครั้งแรกปี 2564 แต่ไม่ได้ต่อในปี 2567
บริษัท กาน ชาบาด จำกัด ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสุสานครั้งแรกเมื่อวันที่ 19 เมษายน 2564 บนที่ดินโฉนดเลขที่ 1515 เนื้อที่ประมาณ 15 ไร่ 2 งาน 86 ตารางวา
ขณะนั้นการตรวจสอบพื้นที่พบว่า สถานที่ตั้งอยู่ห่างจากทางหลวงหมายเลข 304 ประมาณ 15 กิโลเมตร ขณะที่ถนนสายสนามช้าง–หนองโสนบริเวณด้านหน้ายังไม่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นทางหลวงท้องถิ่น และ อบต.เสม็ดใต้ มีหนังสือรับรองว่าที่ดินไม่ได้ติดคลองสาธารณประโยชน์ จึงถือว่าเข้าเกณฑ์ตามกฎกระทรวงที่ใช้บังคับในเวลานั้น
ต่อมา บริษัทฯ ยื่นขอต่ออายุใบอนุญาตเมื่อวันที่ 21 ธันวาคม 2566 แต่คณะกรรมการกลั่นกรองของอำเภอบางคล้าตรวจสอบแล้วมีมติไม่ต่อใบอนุญาตในปี 2567
เหตุผลสำคัญคือพบว่าสภาพพื้นที่และข้อเท็จจริงทางกฎหมายเปลี่ยนไป โดยกำแพงสุสานอยู่ห่างจาก “คลองใหม่” ประมาณ 187 เมตร ซึ่งผู้นำท้องถิ่นยืนยันว่าเป็นคลองสาธารณประโยชน์ที่ประชาชนใช้ระบายน้ำและทำการเกษตร
ตามหลักเกณฑ์ สถานที่ตั้งสุสานต้องอยู่ห่างจากทางน้ำสาธารณะในระยะที่กฎหมายกำหนด เว้นแต่จะมีมาตรการป้องกันกลิ่นและสิ่งปฏิกูลรั่วไหลตามเงื่อนไขที่กำหนด
กระทรวงมหาดไทยจึงสั่งให้จังหวัดฉะเชิงเทราตั้งคณะกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริง ทั้งบุคคลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการออกใบอนุญาตครั้งแรก รวมถึงการไม่ต่อใบอนุญาต โดยให้รายงานผลภายใน 30 วัน
พบหลุมฝังศพ 4 หลุม 3 รายฝังหลังใบอนุญาตสิ้นสุด
จากการตรวจสอบพื้นที่ พบหลุมที่มีลักษณะเป็นหลุมฝังศพจำนวน 4 หลุม
ในจำนวนนี้ 3 หลุมเป็นหลุมคอนกรีตพร้อมป้ายประจำหลุมแบบถาวร ส่วนอีก 1 หลุมยังไม่ได้เทคอนกรีต และใช้ป้ายชั่วคราวเขียนด้วยลายมือภาษาฮีบรู
เมื่อตรวจสอบประกอบกับใบมรณบัตร เอกสารแจ้งตาย และหนังสือเดินทาง พบข้อมูลเบื้องต้นว่า
- หลุมที่ 1 ชายสัญชาติอิสราเอล เสียชีวิต 14 พฤศจิกายน 2566 ฝังในช่วงที่สุสานยังมีใบอนุญาต
- หลุมที่ 2 ชายสัญชาติอิสราเอล เสียชีวิต 26 พฤศจิกายน 2568 ฝังในช่วงไม่มีใบอนุญาต
- หลุมที่ 3 ชายสัญชาติอิสราเอล เสียชีวิต 26 เมษายน 2569 ฝังในช่วงไม่มีใบอนุญาต
- หลุมที่ 4 หญิงสัญชาติบริติช เสียชีวิต 18 กรกฎาคม 2569 ฝังในช่วงไม่มีใบอนุญาต
กรมการปกครองย้ำว่า ข้อมูลดังกล่าวมาจากการตรวจสภาพพื้นที่ ป้ายประจำหลุม และเอกสารที่เกี่ยวข้อง ยังไม่ถือเป็นการพิสูจน์ยืนยันตัวบุคคลทางนิติวิทยาศาสตร์อย่างสมบูรณ์
สั่งรื้อถอน–ย้ายศพภายใน 16 ก.ย.
จังหวัดฉะเชิงเทรามีคำสั่งเมื่อวันที่ 7 กันยายน 2569 และอำเภอบางคล้าได้แจ้งบริษัทในวันที่ 8 กันยายน ให้รื้อถอนสิ่งปลูกสร้างและเคลื่อนย้ายศพออกจากพื้นที่ภายใน 7 วันนับจากวันที่รับทราบคำสั่ง
ต่อมา นายโจเชฟ เฮม แคนเตอร์ ตัวแทนบริษัทฯ มีหนังสือลงวันที่ 14 กันยายน แจ้งนายอำเภอบางคล้าว่า บริษัทได้รับทราบคำสั่งแล้ว และจะเร่งดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในวันที่ 16 กันยายน 2569
ศพทั้งหมดจะถูกเคลื่อนย้ายไปฝังหรือเก็บรักษาที่ สุสานเนอร์วาน่า เมมโมเรียล ปาร์ค อ.บ้านบึง จ.ชลบุรี ซึ่งกรมการปกครองระบุว่าเป็นสุสานที่มีใบอนุญาตจัดตั้งและดำเนินการอย่างถูกต้องตามกฎหมาย
นายพลพีร์ได้สั่งการให้จังหวัดฉะเชิงเทราสื่อสารทำความเข้าใจกับประชาชนในพื้นที่ โดยเปิดโอกาสให้ผู้เกี่ยวข้องดำเนินการเคลื่อนย้ายอย่างเหมาะสม ควบคู่กับการปฏิบัติตามหลักกฎหมาย สาธารณสุข และสิ่งแวดล้อม
พร้อมให้จังหวัดรายงานความคืบหน้าต่อสาธารณะเป็นระยะ จนกว่าการรื้อถอนและเคลื่อนย้ายจะแล้วเสร็จ
