การเสด็จสวรรคตของสมเด็จพระราชาธิบดีฮารัลด์ที่ 5 ไม่เพียงปิดฉากรัชสมัยที่ยาวนานกว่า 3 ทศวรรษ แต่ยังเปิดบทใหม่ให้ราชวงศ์นอร์เวย์ทันที เมื่อมกุฎราชกุมารโฮกุน พระชนมายุ 53 พรรษา เสด็จขึ้นครองราชย์เป็น สมเด็จพระราชาธิบดีโฮกุนที่ 8 แห่งนอร์เวย์ พร้อมกันนั้น พระชายา เมตเต-มาริต ทรงดำรงพระอิสริยยศเป็นสมเด็จพระราชินี ขณะที่เจ้าหญิงอิงกริด อเล็กซานดรา พระราชธิดาพระองค์ใหญ่ ขึ้นเป็นมกุฎราชกุมารีและรัชทายาทลำดับหนึ่งของราชบัลลังก์นอร์เวย์
พระราชปณิธานที่โฮกุนที่ 8 ทรงเลือกใช้ยังคงเป็นคำเดิมที่สืบทอดมาตั้งแต่รัชสมัยพระปัยกา คือ “Alt for Norge” หรือ “ทั้งหมดเพื่อนอร์เวย์” แต่รัชสมัยใหม่ครั้งนี้เริ่มต้นขึ้นท่ามกลางความท้าทายที่ต่างจากยุคของพระราชบิดาอย่างชัดเจน แม้การขึ้นครองราชย์จะเกิดขึ้นโดยอัตโนมัติตามรัฐธรรมนูญ แต่โฮกุนที่ 8 ไม่ใช่ผู้ที่เพิ่งเริ่มเรียนรู้บทบาทประมุขของประเทศ
ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา เมื่อพระพลานามัยของสมเด็จพระราชาธิบดีฮารัลด์ที่ 5 ลดลง พระองค์ทรงทำหน้าที่ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์หลายครั้ง และทำหน้าที่แทนพระมหากษัตริย์ในการประชุมคณะรัฐมนตรี การรับรองเอกอัครราชทูต และพระราชกรณียกิจระดับประเทศ นั่นทำให้การเปลี่ยนผ่านราชบัลลังก์ครั้งนี้แทบไม่มีช่องว่างด้านการบริหารพระราชภารกิจ
โฮกุนที่ 8 ประสูติเมื่อวันที่ 20 กรกฎาคม 2516 ทรงเป็นพระราชโอรสพระองค์เล็กของสมเด็จพระราชาธิบดีฮารัลด์ที่ 5 และสมเด็จพระราชินีซอนยา โดยมีเจ้าหญิงมาร์ธา หลุยส์ เป็นพระเชษฐภคินี แม้จะประสูติทีหลัง แต่ภายใต้กฎการสืบราชสันตติวงศ์เดิมซึ่งให้สิทธิบุรุษก่อนสตรี พระองค์จึงทรงเป็นรัชทายาท เมื่อสมเด็จพระราชาธิบดีโอลาฟที่ 5 เสด็จสวรรคตในปี 2534 รัฐธรรมนูญนอร์เวย์ได้รับการแก้ไขในปี 2533 ให้พระโอรสหรือพระธิดาพระองค์แรกมีสิทธิสืบราชบัลลังก์โดยไม่จำกัดเพศ แต่กฎหมายใหม่ไม่มีผลย้อนหลัง จึงทำให้โฮกุนยังคงอยู่ในลำดับสืบราชสันตติวงศ์ก่อนพระเชษฐภคินี
เส้นทางการศึกษาของโฮกุนสะท้อนการเตรียมตัวสำหรับบทบาทระดับประเทศอย่างชัดเจน พระองค์ทรงสำเร็จการศึกษาด้านรัฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กลีย์ และปริญญาโทด้านการพัฒนาจากวิทยาลัยเศรษฐศาสตร์และรัฐศาสตร์แห่งลอนดอน หรือ LSE ก่อนหน้านั้นทรงสำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนนายเรือแห่งนอร์เวย์ และผ่านหลักสูตรฝึกงานของกระทรวงการต่างประเทศด้วย
นอกพระราชกรณียกิจ พระองค์ยังทรงเป็นที่รู้จักในฐานะผู้ชื่นชอบกีฬา โดยเฉพาะการเล่นเซิร์ฟ สกี และกิจกรรมกลางแจ้ง รวมถึงดนตรีร็อกและแร็ป พระองค์เคยให้สัมภาษณ์ว่า หากไม่ได้เป็นเชื้อพระวงศ์ ชีวิตอีกแบบที่พระองค์อาจเลือกก็คือการเป็นนักเซิร์ฟ
หนึ่งในช่วงเปลี่ยนผ่านสำคัญของพระชนมชีพ คือความสัมพันธ์กับเมตเต-มาริต เชสเซม เฮอย์บี ซึ่งทรงพบกันในเทศกาลดนตรีเมื่อปี 2542 ในเวลานั้น เมตเต-มาริตเป็นหญิงสามัญชน ภูมิหลังของเธอทำให้สังคมนอร์เวย์มีทั้งฝ่ายสนับสนุนและตั้งคำถามต่อความเหมาะสมของการเข้าสู่ราชวงศ์ ท้ายที่สุด โฮกุนได้รับพระบรมราชานุญาตจากพระราชบิดาให้เสกสมรส และทั้งคู่เข้าพิธีที่มหาวิหารออสโลในเดือนสิงหาคม 2544 ทั้งสองมีพระโอรสและพระธิดาร่วมกัน 2 พระองค์ คือ เจ้าหญิงอิงกริด อเล็กซานดรา และเจ้าชายสแวร์เร แม็กนุส ขณะที่โฮกุนทรงรับบทพระบิดาเลี้ยงของมาริอุส บอร์ก เฮอย์บี บุตรชายของเมตเต-มาริตจากความสัมพันธ์ครั้งก่อน ซึ่งไม่มีพระอิสริยยศหรือพระราชภารกิจใด ๆ
แม้สถาบันกษัตริย์นอร์เวย์ยังได้รับการสนับสนุนจากประชาชนส่วนใหญ่ แต่ภาพลักษณ์ของราชวงศ์เผชิญแรงกดดันอย่างต่อเนื่องในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ดังนั้น รัชสมัยของโฮกุนที่ 8 จึงเริ่มต้นด้วยภารกิจสองด้าน
ด้านหนึ่งคือการรักษาบทบาทของสถาบันกษัตริย์ในระบอบประชาธิปไตย ซึ่งพระมหากษัตริย์มีอำนาจเชิงสัญลักษณ์มากกว่าอำนาจทางการเมือง แต่อีกด้านคือการพิสูจน์ว่า ราชวงศ์นอร์เวย์ยังสามารถรักษาความเชื่อมั่นของประชาชนในยุคที่ทุกการกระทำของสมาชิกครอบครัวถูกตรวจสอบอย่างเข้มข้นจากทั้งสื่อและสังคมออนไลน์
พระปณิธาน “ทั้งหมดเพื่อนอร์เวย์” ที่โฮกุนที่ 8 ทรงเลือกสืบทอดจากพระราชบิดา พระอัยกา และพระปัยกา จึงมีความหมายมากกว่าการรักษาธรรมเนียมเดิม เพราะสำหรับกษัตริย์พระองค์ใหม่ นี่อาจเป็นคำมั่นต่อประชาชนว่า ราชวงศ์จะต้องพิสูจน์คุณค่าของตัวเองอีกครั้งในรัชสมัยใหม่
Cr.AP
