ทุกวันที่ 3 กุมภาพันธ์ ของทุกปี เราจะเห็นภาพคุ้นตาของเหล่าทหารผ่านศึก ยืนถือกล่องบรรจุ "ดอกป๊อปปี้สีแดง" เพื่อจำหน่ายให้กับประชาชนทั่วไป ดอกป๊อปปี้เล็กๆ นี้ ไม่ได้เป็นเพียงสัญลักษณ์ของวันทหารผ่านศึกเท่านั้น แต่ยังแทนความหมายอันยิ่งใหญ่ แฝงไปด้วยเรื่องราวของวีรกรรม ความกล้าหาญ และการเสียสละเลือดเนื้อของเหล่าทหารหาญ ที่ยอมพลีชีพเพื่อปกป้องอธิปไตยของชาติ
ย้อนกลับไปในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1 สมรภูมิรบอันดุเดือดได้คร่าชีวิตทหารหาญไปเป็นจำนวนมาก เมื่อสงครามสงบลงในปี 2461 จอมพล เฮก ผู้ก่อตั้งสันนิบาตสงเคราะห์ทหารผ่านศึกในอังกฤษ เกิดความรู้สึกห่วงใย และต้องการหาทางช่วยเหลือทหารที่ได้รับบาดเจ็บ รวมถึงครอบครัวของทหารที่เสียชีวิต ท่านจึงมีแนวคิดที่จะใช้ "ดอกป๊อปปี้" เป็นสัญลักษณ์ เพื่อระลึกถึงเหล่าทหารกล้า และเป็นเครื่องหมายในการขอรับบริจาค ช่วยเหลือทหารผ่านศึก
เหตุผลที่เลือกดอกป๊อปปี้ เป็นเพราะดอกป๊อปปี้สีแดง (Papaver rhoeas) เป็นวัชพืชที่ขึ้นอยู่ทั่วไปในทุ่ง Flanders ประเทศเบลเยียม ซึ่งเป็นสมรภูมิสำคัญในสงครามโลกครั้งที่ 1 ความงดงามของดอกป๊อปปี้สีแดงสด ตัดกับภาพความโหดร้ายของสงคราม จึงกลายเป็นสัญลักษณ์ที่สื่อถึง ความหวัง การฟื้นฟู และการรำลึกถึงผู้สูญเสีย
สำหรับในประเทศไทย เริ่มมีการจำหน่ายดอกป๊อปปี้ในวันทหารผ่านศึกครั้งแรก เมื่อปี 2511 โดยท่านผู้หญิง จงกล กิตติขจร ประธานมูลนิธิสงเคราะห์ครอบครัวทหารผ่านศึกในขณะนั้น โดยรายได้จากการจำหน่ายจะนำไปช่วยเหลือทหารผ่านศึก และครอบครัว
รัฐบาลไทยกำหนดให้วันที่ 3 กุมภาพันธ์ เป็นวันทหารผ่านศึก เนื่องจากเป็นวันที่ได้มีการสถาปนา "องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก" ขึ้นในปี 2491 เพื่อเป็นหน่วยงานหลักในการให้การช่วยเหลือ และดูแลทหารผ่านศึกอย่างเป็นทางการ
ในวันทหารผ่านศึกของทุกปี จะมีการจัดกิจกรรมต่างๆ เพื่อระลึกถึงวีรกรรม และเชิดชูเกียรติทหารผ่านศึก เช่น การจำหน่ายดอกป๊อปปี้ และสินค้าของทหารผ่านศึก , การจัดพิธีวางพวงมาลา ณ อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ และบำเพ็ญกุศลแก่ดวงวิญญาณของเหล่าทหารกล้า , การจัดนิทรรศการ เผยแพร่ประวัติศาสตร์ และวีรกรรมของทหารผ่านศึก , การซื้อดอกป๊อปปี้ จึงไม่ใช่แค่การบริจาคเงิน แต่เป็นการแสดงออกถึงความกตัญญู รู้คุณ และระลึกถึงวีรกรรมของเหล่าทหารกล้า ที่เสียสละเพื่อปกป้องประเทศชาติ ให้พวกเราได้อยู่อย่างสงบสุขในทุกวันนี้
